Golibroda

recenzja książki "Fryzjer Stalina" P. M. Levitta

Dodano: 5 sierpień 2014 r.

Razan każdej nocy przesuwa brzytwę po gardle tyrana ze świadomością, że jeden ruch jego ręki mógłby zmienić losy historii.

Półki w Empiku uginają się od bestsellerów i innych komercyjnych wytrychów. Nazwiska drukowane na twardych i miękkich oprawach nie mówią mi nic. Tytuły tym bardziej. Tony makulatury, wzdycham z rozżaleniem ekologa. Znaleźć dobrą współczesną powieść w tym drukowanym śmietniku graniczy z cudem. Mnie się udało taki cud wydawniczy zobaczyć.

Fryzjer Stalina autorstwa Paula M. Levitta rozgrywa się w ZSRR w jednym z najpodlejszych okresów historii, czyli w latach 30-tych XX wieku. Ówczesna prasa donosi, że oto powstaje raj na ziemi, państwo, którego jeszcze nie było, w którym panuje ład i dostatek. Zwiedziony tymi doniesieniami tytułowy fryzjer Awraham Bahar opuszcza swoją rodzinną Albanię, by skosztować lepszego życia. Poprzez szereg perypetii trafia do Moskwy, a dzięki swym niezwykłym umiejętnościom zostaje osobistym golibrodą Stalina. Co noc (dzień zdaje się zbyt niebezpieczny) siada przed fryzjerem sam najwyższy Wożd i oddaje swą nietykalną twarz do zabiegu. Razan (bo pod takim pseudonimem golibroda trafił na Kreml) każdej nocy przesuwa brzytwę po gardle tyrana, ze świadomością, że jeden ruch jego ręki mógłby zmienić losy historii. Fryzjer jednak nade wszystko ceni sobie swój fach i nie dopuszcza, aby przy goleniu pojawiła się choć kropla krwi. Po krótkim czasie Razan uświadamia sobie, że Wódz kryje się pod wieloma sobowtórami, których nie sposób rozpoznać. Nigdy nie wie, kiedy w lutrze odbijają się te jedyne, prawdziwe wąsy Stalina.

Razan, Albańczyk żydowskiego pochodzenia, to postać szczególna. Jest przedsiębiorczy, ale zarazem łagodny w usposobieniu. Budzi sympatię czytelnika swoją dobrodusznością. Przywodzi na myśl społeczność Anatewki, która jest zarazem smutna i wesoła, marzycielska i zdroworozsądkowa. Tak, Razan pochodzi ze świata Skrzypka na dachu, z tą różnicą, że przeżył już wojnę światową i historia pozbawiła go złudzeń. Mimo to, dzięki własnej przedsiębiorczości, układa sobie nienaganne życie. Bierze pod opiekę wdowę z dziećmi i do końca walczy o swoją rodzinę.

Choć powieść nigdy nie przestanie być fikcją, to autor z niezwykłą pieczołowitością zadbał o oddanie ducha epoki. W tle pojawiają się obrazy wyjęte z kart historii: wielki głód na Ukrainie, terror stalinowski czy fala represji podczas czystek partyjnych. Historia stała się pejzażem dla powieści. Zresztą inspiracją do stworzenia głównego bohatera był Karl Pauker, autentyczny fryzjer i szef ochrony Stalina. We wstępie czytelnik może także przejrzeć bibliografię, która umożliwiła autorowi napisanie powieści z taką starannością. Fryzjer Stalina to historia dla miłośników literatury pięknej.

Bez nadęcia wydaje się ocena z „The Washington Post”, że powieść to „fascynujący melanż Roku 1984 Orwella i Paragrafu 22 Hellera.” To bardzo trafne podsumowanie prawie 500-stronicowej książki, w której absurd łączy się z grozą, a humor ratuje przed złem. Na pochwałę zasługuje sposób prowadzenia narracji – dynamiczny i zaskakujący. Wątki powiązane są w znakomity sposób. To powieść bez niepotrzebnych zdań, z pełną dbałością o styl i język. To lektura dająca prawdziwą przyjemność czytania. Wyrazy uznania kieruję także do polskiej tłumaczki.

Powieść, po którą warto sięgnąć! Polecam!

***
P. M. Levitt, Fryzjer Stalina, tłum. G. Waluga, Fronda, Warszawa 2014.

Reklama

Dodaj nową odpowiedź

Image CAPTCHA
Sklep

Polecamy

365 krótkich opowiadań, historii i złotych myśli, które dotychczas były porozrzucane po...

38,00 zł

W tej książce czytelnik znajdzie 365 krótkich opowiadań. Jedna taka historia na dzień to...

39,90 zł

"Życie według jutrzenki" jest już szesnastym tomikiem z serii „Krótkie opowiadania dla...

11,80 zł

Mocne świadectwo Katarzyny ukazuje, jak łatwo człowiek może oderwać się od Boga, licząc...

23,00 zł

Książeczka ta zawiera małe historyjki i kilka myśli, maleńkich pigułek mądrości duchowej...

13,90 zł

Jak dobrze i mądrze budować relację z nastolatkami? Jak dojrzale rozmawiać z tymi,...

38,90 zł

św. Jan Bosko

Biografia św. Jana Bosko, ukazująca postać wielkiego wychowawcy i pedagoga jako...

10,88 zł

Nowe, przeredagowane wydanie książki "Spełniony sen" w twardej oprawie.

21,80 zł

Dzieje św. Jana Bosko w pigułce ‒ tak można opisać tę bardzo syntetyczną biografię...

24,90 zł

Napisano kiedyś, że mówienie o życiu księdza Bosko bez wspominania jego snów, to jak...

24 zł

Słówka na dobranoc są tradycją wybitnie salezjańską. Ostatnio przełożony generalny...

13,20 zł

Kalendarz kieszonkowy składa się z dwóch części: terminarza oraz modlitewnika, w którym...

9,90 zł

książka

Z serii ilustrowanych książek zawierających małe opowieści oraz refleksje i sentencje....

13,90 zł

365 krótkich opowiadań, historii i złotych myśli, które dotychczas były porozrzucane po...

38,00 zł

Bohaterowie tomiku ciągle się czegoś uczą. Czasami przypominają sobie, że mają serce,...

12,90 zł

Książeczka zawiera krótkie opowiadania dla ducha i kilka myśli - maleńkie pigułki...

11,80 zł

Ta książeczka pragnie opowiedzieć najmłodszym o pięknie i znaczeniu Eucharystii....

11,20 zł

Jak dobrze i mądrze budować relację z nastolatkami? Jak dojrzale rozmawiać z tymi,...

38,90 zł

opowiadania dla ducha

Książeczka zawiera krótkie opowiadania dla ducha i kilka myśli - maleńkie pigułki...

11,80 zł

365 krótkich opowiadań, historii i złotych myśli, które dotychczas były porozrzucane po...

38,00 zł

W tej książce czytelnik znajdzie 365 krótkich opowiadań. Jedna taka historia na dzień to...

39,90 zł

Na książeczkę tę składają się małe opowieści oraz kilka refleksji. Jest to coś w rodzaju...

11,80 zł

Opowieści Bruno Ferrero w serii ilustrowanych książek skłaniających do refleksji. Jest to...

11,80 zł

«Credo (Wierzę, Wyznanie wiary)» stanowi jedno z największych wyzwań dla katechetów i...

11,20 zł

Nikodem - ciuchy dla wiary

Skarpety kościołowe to idealna propozycja dla eleganckich Panów uczęszczających na...

15,00 zł

Projekt powstały w Roku Miłosierdzia. Motywem przewodnim jest Psalm 145, 9. Pan jest...

59,00 zł

Ciemna dolina - koszulka damska. Koszulka inspirowana fragmentem Psalmu 23. Trudno szukać...

55 zł

Koszulka inspirowana uzdrowieniem niewidomych pod Jerychem. Jezus dotknął ich oczu, a...

59,00 zł

Koło rybackie - torba. Projekt inspirowany słowami Ewangelii wg. św. Mateusza. Chrystus...

25 zł

Czapka "Pochwalony!" w kultowym kroju - truckerka. Siateczka zapewnia doskonałą...

39 zł