J. Kamil Kochanowski

Ile dobrego w "Domu złym"?

Dodano: 2 grudzień 2009 r.

Wszystko wskazuje na to, że obecny sezon filmowy w kinie polskim zapamiętany zostanie głównie ze względu na dwa obrazy. Obydwa zdobyły nagrody na ostatnim festiwalu w Gdyni. Obydwa pojawiły się już w kinach, więc wreszcie mamy szansę na osobistą weryfikację jurorskiego werdyktu. Na pierwszy ogień "boskowej" krytyki pójdzie "Dom zły" Wojciecha Smarzowskiego. Za tydzień recenzja "Rewersu" Borysa Lankosza.

"Dom zły" opowiada w gruncie rzeczy o tym samym, co poprzedni film Smarzowskiego - pamiętne "Wesele" z 2004. Reżyser znowu z chirurgiczną precyzją i wielkim polotem serwuje nam na ekranie wiwisekcję polskiego społeczeństwa. I ponownie przygląda się raczej jego gorszej, niż lepszej stronie. W "Weselu" portret ten zaprezentowany był w stylu "przaśnym" i "swojskim", dzięki czemu pomimo krytycznych wniosków na nasz własny temat, film w dalszym ciągu dało się oglądać w sposób przyjemny - po prostu jako komedię. A bo to i zabawne było miejscami, czasami rubaszne, ale przede wszystkim stężenie (niestety prawdziwych...) absurdów na milimetr taśmy filmowej przekraczało wszelkie dopuszczalne normy.

Jeżeli "Wesele" owe normy przekraczało, to "Dom zły" jest po prostu jednym wielkim zapisem patologii. Historia tragedii z 1978 roku, jaka wydarzyła się w położnym na odludziu wiejskim gospodarstwie, przeplata się z wątkiem drugim, przedstawiającym milicyjną wizję lokalną cztery lata później. Dopiero w finale dowiadujemy się, co tak naprawdę wydarzyło się pewnej tragicznej nocy w tytułowym domu. A wszystko rozpoczęło się niepozornie - od ugoszczenia przez małżeństwo Dziabasów przybywającego z daleka zootechnika, poszukującego zatrudnienia w zapadłej beskidzkiej gminie.

W filmie Smarzowskiego złe jest nie tylko miejsce zdarzeń, a więc gospodarstwo Dziabasów, ale cały świat. Już dawno nie było u nas tak dojmującej i ponurej wizji rzeczywistości. Tym samym "Dom zły" może stawać w szranki ze słynną "Kobietą samotną" Agnieszki Holland z 1981 roku, cieszącą się opinią jednego z najbardziej przygnębiających i pesymistycznych obrazów w historii polskiego kina. Smarzowski podkreśla praktycznie wyłącznie "czarną stronę" ludzkiej osobowości. Chore jest tu nie tylko całe społeczeństwo, ale także każda poszczególna jednostka. To świat w którym nie ma miłości, nie ma sprawiedliwości, nie ma prawdy. Nie ma dobra.

"Dom zły" to dzieło wielopoziomowe - można je odczytywać po prostu jako thriller; jako film historyczny przybliżający epokę PRL-u; jako niemalże grecką tragedię wpisaną w nasze realia społeczno-polityczne; jako bezkompromisową wizję polskiego społeczeństwa i "polskości" jako takiej; jako dzieło o mrocznej stronie człowieka; a nawet jako utwór o wódce, która leje się w nim strumieniami i jest spożywana praktycznie przez każdą postać, która pojawia się na ekranie. Fascynujące, jak Smarzowskiemu udało się to wszystko zamknąć w tej perfekcyjnie opowiedzianej historii. A już absolutnym arcydziełem jest ostatnie ujęcie, skupiające w sobie niczym soczewka całą fabułę i ducha tego filmu.

Mocny scenariusz, doskonałe zdjęcia, naturalistyczne niemalże aktorstwo (praktycznie każda rola to perełka) oraz niepokojąca muzyka sprawiają, że z kina wychodzi się wyjątkowo poruszonym i zaniepokojonym. Nie jesteśmy obojętni ani usatysfakcjonowani niecałymi dwoma godzinami spędzonymi w kinie - czujemy się wręcz niewygodnie i źle z powodu tego, co zobaczyliśmy. Osiągnięcie takiego efektu to naprawdę rzadkość. Terapia szokowa zaproponowana przez reżysera oczywiście nie do każdego dotrze i wielu widzów odrzuci. Warto jednak pamiętać, że film ten nie powstał, by zepsuć nam humor i wprawić w zły nastrój, ale ma nas zmusić do myślenia. Warto "przemęczyć się" na tym jednym z najlepszych polskich filmów ostatniej dekady.

Chcesz zamieścić ma Bosko.pl swoją recenzję? Napisz do nas: film@bosko.pl

Tagi: film
Reklama

Dodaj nową odpowiedź

Image CAPTCHA
Sklep

polecamy

Antologia jest niewielkim wyborem tekstów z różnorakich publikacji, wystąpień,...

44,90 zł

Masz wątpliwości co do swojego uczucia? Nie wiesz, czy to miłość, czy przelotne...

17,60 zł

Mocne świadectwo Katarzyny ukazuje, jak łatwo człowiek może oderwać się od Boga, licząc...

23,00 zł

32 rysunki do kolorowania, które przeprowadzają dziecko przez najważniejsze miejsca i...

5,90 zł

365 krótkich opowiadań, historii i złotych myśli, które dotychczas były porozrzucane po...

38,00 zł

"Życie według jutrzenki" jest już szesnastym tomikiem z serii „Krótkie opowiadania dla...

12,90 zł

św. Jan Bosko

Albumowe wydanie biografii św. Jana Bosko zawierające zdjęcia archiwalne Świętego. Po...

18,90 zł

Dzieje św. Jana Bosko w pigułce ‒ tak można opisać tę bardzo syntetyczną biografię...

24,90 zł

„Wspomnienia Oratorium” św. Jana Bosko są jedną z najbardziej osobistych, być może...

25,00 zł

Kalendarz kieszonkowy składa się z dwóch części: terminarza oraz modlitewnika, w którym...

9,90 zł

Książka ta nie jest biografią Księdza Bosko, lecz zbiorem faktów i wyjątkowych dokumentów...

35,00 zł

Ta książka jest biografią św. Jana Bosko: od urodzenia, przez trudne lata dojrzewania,...

29,90 zł

książka

Książeczka zawiera krótkie opowiadania dla ducha i kilka myśli - maleńkie pigułki...

13,90 zł

Jak dobrze i mądrze budować relację z nastolatkami? Jak dojrzale rozmawiać z tymi,...

38,90 zł

Masz wątpliwości co do swojego uczucia? Nie wiesz, czy to miłość, czy przelotne...

17,60 zł

32 rysunki do kolorowania, które przeprowadzają dziecko przez najważniejsze miejsca i...

5,90 zł

365 krótkich opowiadań, historii i złotych myśli, które dotychczas były porozrzucane po...

38,00 zł

Zbiór 133 ćwiczeń teatralnych, które w wielu sytuacjach mogą służyć także jako ćwiczenia...

10,90 zł

opowiadania dla ducha

Ta książeczka pragnie opowiedzieć najmłodszym o pięknie i znaczeniu Eucharystii....

12,20 zł

Ta książka spokojnie idzie pod prąd, sugerując proste i dostępne dla wszystkich sposoby...

18,00 zł

Ze śmiercią spotykamy się wszyscy i wszyscy ją przeżywamy, jednym razem łatwiej, innym...

10,90 zł

Książka jest zbiorem opowiadań na poszczególne dni adwentu i w ten sposób przygotowuje do...

34,40 zł

"Życie według jutrzenki" jest już szesnastym tomikiem z serii „Krótkie opowiadania dla...

12,90 zł

Kolejna pozycja z serii ilustrowanych książek autorstwa B. Ferrero, zawierająca małe...

13,90 zł

przypinki

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł