Natalia Budzyńska

Średniowieczne wędrówki

Dodano: 31 styczeń 2004 r.

Do wieków średnich czuję dużą miętę i gdybym miała maszynę do przenoszenia się w czasie, wybrałabym się na miesiąc do XI wieku - na przykład. Oczywiście z możliwością natychmiastowego powrotu w razie ataku wyrostka robaczkowego. Maszyny jednak nie posiadam, za to mam wiele książek, dzięki którym z wielką przyjemnością opuszczam XXI wiek - przynajmniej na jakiś czas.

Gdańskie wydawnictwo Marabut już od ponad roku towarzyszy mi w tych wędrówkach serią książek na temat średniowiecznej kultury i historii, zaczynając od kultowej "Kultury średniowiecznej Europy" Le Goffa (pamiętam niegdysiejsze kolejki w czytelni Biblioteki Uniwersyteckiej!). Tajemnicze gnozy wyjaśniają się po przeczytaniu równie grubej książki Malcolma Lamberta pt. "Średniowieczne herezje", natomiast książka Fernarda Niela traktuje już tylko o katarach i albigensach. Znakomita mediewistka francuska, Régine Pernoud, jest autorką trzech dotychczas wydanych przez Marabut książek, m.in. o templariuszach.

Skarb templariuszy przewija się w literaturze od przygód Pana Samochodzika po Umberto Eco. Régine Pernoud trochę się z tego śmieje, a trochę denerwuje - interesuje ją tylko prawda historyczna, a ta jest wystarczająco ciekawa. Do śmieci wyrzuca wszelkie ezoteryczne domysły i legendarne skarby. Jak templariusze się wzbogacili, jak stali się jedną z najpotężniejszych organizacji w Europie, dlaczego musieli zginąć, a zakon okryto niechlubną chwałą? Czy król Filip Piękny, który przyczynił się do rozbicia zakonu, był sprytnym politykiem czy zachłannym na bogactwa despotą? "Ci rycerze byli ludźmi bogobojnymi i dotrzymywali wierności danemu słowu" - pisał o templariuszach kronikarz Ibn-al-Asir, a Régine Pernoud wydaje się mu wierzyć, jeśli swoją książką chce "wskrzesić ich waleczną przeszłość".

Jednak na pytanie, dlaczego średniowiecze zrodziło zakony rycerskie, może odpowiedzieć profesor mediewistyki na uniwersytecie w Bolonii Vito Fumagalli w swoim "Świcie średniowiecza". Aby zrozumieć średniowieczny świat, trzeba poznać, jak rodziła się mentalność Europy, jakie były zwiastuny tego czasu. A był to moment przedziwny: szósty wiek, kiedy ludzie myśleli, że nadchodzi prawdziwy koniec: wojny, zarazy, głód, najazdy barbarzyńców, upadek miast i całego Cesarstwa Rzymskiego. Vito Fumagalli w sposób niezwykle sugestywny opisuje charakter Europy u progu średniowiecza. "Dookoła wszędzie widzimy wojny, wysłuchujemy lamentów. Miasta zostały zniszczone, warownie zniesione, wsie opustoszały. Nie ma już kto uprawiać pól, miastom brak przywódców" - mówił w kazaniu Grzegorz Wielki pod koniec VI wieku. Ale to właśnie chrześcijanie znaleźli nadzieję, żeby przebudzić ten umierający świat: powstawały klasztory, odbudowywano kościoły i wsie, wreszcie wyrosły miasta wokół małych mnisich osad. Ta historia, o wiele bardziej złożona, wciąga i pozwala zrozumieć średniowiecznego człowieka.

Zrozumieć średniowiecze chciał też dziennikarz włoski Gad Lerner, który po 900 latach wyruszył szlakiem wypraw krzyżowych. Z tej podróży napisał cykl reportaży, w których zastanawia się, dlaczego w tych miejscach wciąż giną ludzie? Chce ludzkość rozliczyć z tej historycznej spuścizny wypraw krzyżowych. Czy Lerner, "lewicowy Żyd", jak sam o sobie mówi, jest odpowiednią do tego osobą? Niestety, odnoszę wrażenie, że występuje on z pozycji bezwzględnej krytyki Kościoła zawsze i wszędzie, a wina Kościoła nie będzie miała końca. Na szczęście, połowę książki zajmuje pasjonująca rozmowa autora z Frankiem Cardinim, najwybitniejszym włoskim znawcą krucjat. Lerner krytykuje i atakuje, Cardini "stara się zrozumieć swoich braci w Chrystusie sprzed dziewięciuset lat" - starcie takich dwóch postaw zapewnia nieletnią wymianę zdań, bowiem rozmowa toczy się wartko.

I tak zatoczyliśmy średniowieczny krąg i powróciliśmy do XXI wieku.

Régine Pernoud, "Templariusze", Wydawnictwo MARABUT 2002 r.
Vito Fumagalli, "Świt średniowiecza", Wydawnictwo MARABUT 2003 r.
Gad Lerner, "Krucjaty. Tysiąc lat nienawiści", Wydawnictwo WAM 2003 r.

Reklama

Dodaj nową odpowiedź

Image CAPTCHA
Sklep

polecamy

Masz wątpliwości co do swojego uczucia? Nie wiesz, czy to miłość, czy przelotne...

17,60 zł

Książeczka ta zawiera małe historyjki i kilka myśli, maleńkich pigułek mądrości duchowej...

13,90 zł

Ta mała antologia powstała z pragnienia docenienia jego nauczania o codziennej modlitwie...

15,90 zł

Bohaterowie tomiku ciągle się czegoś uczą. Czasami przypominają sobie, że mają serce,...

12,90 zł

Mocne świadectwo Katarzyny ukazuje, jak łatwo człowiek może oderwać się od Boga, licząc...

23,00 zł

Ta książeczka pragnie opowiedzieć najmłodszym o pięknie i znaczeniu Eucharystii....

12,20 zł

św. Jan Bosko

„Wspomnienia Oratorium” św. Jana Bosko są jedną z najbardziej osobistych, być może...

25,00 zł

Z typowej, niektórzy powiedzą banalnej, biografii Świętego Lodovico Gasparini (reżyseria...

4,99 zł

Dzieje św. Jana Bosko w pigułce ‒ tak można opisać tę bardzo syntetyczną biografię...

24,90 zł

Książka ta nie jest biografią Księdza Bosko, lecz zbiorem faktów i wyjątkowych dokumentów...

35,00 zł

Albumowe wydanie biografii św. Jana Bosko zawierające zdjęcia archiwalne Świętego. Po...

18,90 zł

Napisano kiedyś, że mówienie o życiu księdza Bosko bez wspominania jego snów, to jak...

24 zł

książka

32 rysunki do kolorowania, które przeprowadzają dziecko przez najważniejsze miejsca i...

5,90 zł

Opowiadania Bruno Ferrero w sposób obrazowy i czuły ukazują różne sytuacje, a ich...

13,90 zł

Ta książka spokojnie idzie pod prąd, sugerując proste i dostępne dla wszystkich sposoby...

18,00 zł

„Wspomnienia Oratorium” św. Jana Bosko są jedną z najbardziej osobistych, być może...

25,00 zł

"Życie według jutrzenki" jest już szesnastym tomikiem z serii „Krótkie opowiadania dla...

12,90 zł

Ta książka jest biografią św. Jana Bosko: od urodzenia, przez trudne lata dojrzewania,...

29,90 zł

opowiadania dla ducha

Ta książka spokojnie idzie pod prąd, sugerując proste i dostępne dla wszystkich sposoby...

18,00 zł

Z serii ilustrowanych książek zawierających małe opowieści oraz refleksje i sentencje....

13,90 zł

Opowiadania Bruno Ferrero w sposób obrazowy i czuły ukazują różne sytuacje, a ich...

13,90 zł

Książka z opowiadaniami świątecznymi powstała, aby towarzyszyć nam w najmilszym i...

24,90 zł

Kolejna pozycja z serii ilustrowanych książek autorstwa B. Ferrero, zawierająca małe...

13,90 zł

Ze śmiercią spotykamy się wszyscy i wszyscy ją przeżywamy, jednym razem łatwiej, innym...

10,90 zł

przypinki

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł