nr 60

Tajemnica sceny

O sacrum w teatrze rozmawiamy z Jerzym Stuhrem

Dodano: 31 styczeń 2004 r.

o. Mateusz Pindelski SP: Czy sacrum w teatrze należy do istoty sztuki, czy jest związane tylko z epoką, stylem.

foto: J. Bukalska

Jerzy Stuhr: Jest to rzecz przedziwna, że czasem to, co nazywamy sacrum - może to jest za duże słowo, lepiej powiedzieć: metafizyczną tajemnicą - pojawia się przypadkiem. Czasem twórcy nawet nie bardzo na to liczą, a to się pojawia. Więc kto kim rządzi? Mnie się to zdarzyło może dwa, trzy razy w życiu: ta tajemnica się pojawiała, choć ja specjalnie na nią nie liczyłem, bo zawsze zakładam minimalistyczny program. Mnie się wydaje, że muszę spełnić podstawowe kryteria, a to, co jest ponad nie, już ode mnie nie zależy.

A kiedy były te dwa, trzy razy?

Jerzy Stuhr: Na pewno wtedy, kiedy miałem poczucie, że wzruszyłem ludzi. Wtedy pojawiało się moje prywatne sacrum. Czasem się go bałem, bo myślałem sobie: Czy mam prawo dyrygować nastrojami innych ludzi? Rozhuśtywać ich w tę czy w tamtą stronę? Coś takiego pojawia się zawsze wtedy, kiedy rodzi się między mną a widownią jakaś - w cudzysłowie, ale jednak: ekstaza. Czasem były to paroksyzmy śmiechu (bo to też jest stan uczuciowy!) Ja doprowadzałem ludzi do takich paroksyzmów śmiechu, że aż się bałem, czy nie mam za dużej łatwości w huśtaniu ludzkimi nastrojami; to byli moi bogowie.

Zawsze wolałem taki teatr, który opowiadał o ludzkich losach. Nawet tragedię grecką czytam poprzez los człowieka. Deus ex machina, który spadał na końcu, to był chwyt teatralny, nawias. Zawsze kiedy indywidualny los człowieka potrafi się uogólnić, mamy do czynienia z sacrum. Zawsze opowiadamy o człowieku, tylko nie zawsze ta opowieść staje się uniwersalna. Na tym polega łut szczęścia w teatrze, że indywidualny los, który pokazujesz, nagle ci się zuniwersalizuje i wtedy wszyscy mogą się z tym porównać, utożsamić.

Który łut szczęścia zapadł Panu najmocniej w pamięć?

Jerzy Stuhr: W 1982 roku, w stanie wojennym grałem Hamleta. Nie było to wybitne przestawienie, ani moja rola nie należała do fajerwerków Ale pamiętam przedstawienia, podczas których między mną a widownią przebiegała silna nić porozumienia. Oni tak samo bali się władzy - tej z pałą, która mogła wyrzucić z pracy i tej, która mogła internować albo dzieci wysłać z wilczym biletem ze szkół - jak ten chłopak [Hamlet; przyp. red.] bał się króla Klaudiusza. Oni czuli moją rozterkę z powodu tego, że nie mogę powiedzieć do matki tego, co chciałbym, bo jej nie wierzę. Przecież w domach mówiło się dzieciom: "Nie mów, kto tu był wczoraj. Nie mów, kto przyjdzie jutro". To były piękne przedstawienia. Wtedy rozumiałem, że ja im naprawdę jestem potrzebny, że oni, patrząc na mnie, odkrywali swoje problemy i mówili: "O rany! To znaczy, że ja nie jestem sam". Miałem takie poczucie, że pomagam.

Reklama

Dodaj nową odpowiedź

Image CAPTCHA
Sklep

polecamy

W tej książce czytelnik znajdzie 365 krótkich opowiadań. Jedna taka historia na dzień to...

39,90 zł

Bohaterowie tomiku ciągle się czegoś uczą. Czasami przypominają sobie, że mają serce,...

12,90 zł

Argumenty dla wierzących. Odpowiedzi dla poszukujących.

29,90 zł

Z serii ilustrowanych książek zawierających małe opowieści oraz refleksje i sentencje....

13,90 zł

Kalendarz kieszonkowy składa się z dwóch części: terminarza oraz modlitewnika, w którym...

9,90 zł

Mocne świadectwo Katarzyny ukazuje, jak łatwo człowiek może oderwać się od Boga, licząc...

23,00 zł

św. Jan Bosko

Dzieje św. Jana Bosko w pigułce ‒ tak można opisać tę bardzo syntetyczną biografię...

24,90 zł

„Wspomnienia Oratorium” św. Jana Bosko są jedną z najbardziej osobistych, być może...

25,00 zł

Antologia jest niewielkim wyborem tekstów z różnorakich publikacji, wystąpień,...

44,90 zł

Napisano kiedyś, że mówienie o życiu księdza Bosko bez wspominania jego snów, to jak...

24 zł

Z typowej, niektórzy powiedzą banalnej, biografii Świętego Lodovico Gasparini (reżyseria...

4,99 zł

Ksiądz Bosko na polecenie papieża Piusa IX, spisał dzieje pierwszych 40 lat swego życia....

11,88 zł

książka

Z serii ilustrowanych książek zawierających małe opowieści oraz refleksje i sentencje....

13,90 zł

Jak dobrze i mądrze budować relację z nastolatkami? Jak dojrzale rozmawiać z tymi,...

38,90 zł

Ta książka jest biografią św. Jana Bosko: od urodzenia, przez trudne lata dojrzewania,...

29,90 zł

Opowiadania Bruno Ferrero w sposób obrazowy i czuły ukazują różne sytuacje, a ich...

13,90 zł

Biografia św. Dominika Savio

14,40 zł

W książce "Bohaterska Piątka", którą ponownie oddajemy w ręce czytelników, ks. Leon...

19,90 zł

opowiadania dla ducha

W tej książce czytelnik znajdzie 365 krótkich opowiadań. Jedna taka historia na dzień to...

39,90 zł

Bruno Ferrero próbuje dowieść, że chrześcijaństwo jest najprostszą droga do prawdy, a...

18,00 zł

Ze śmiercią spotykamy się wszyscy i wszyscy ją przeżywamy, jednym razem łatwiej, innym...

10,90 zł

Książka jest zbiorem opowiadań na poszczególne dni adwentu i w ten sposób przygotowuje do...

34,40 zł

Z serii ilustrowanych książek zawierających małe opowieści oraz refleksje i sentencje....

13,90 zł

365 krótkich opowiadań, historii i złotych myśli, które dotychczas były porozrzucane po...

38,00 zł

przypinki

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł