Rafał Tryścień

Czym jest życie

Dodano: 11 sierpień 2009 r.

Zdarza się, że na swoje życie patrzymy negatywnie. Oceniamy je przez pryzmat niepowodzeń i straconych szans. Wyolbrzymiamy negatywne aspekty, nie dostrzegając pozytywnych.

Zaproponowany temat niejednokrotnie roztrząsano z wielu perspektyw. Podejmowali się tego zadania przede wszystkim humaniści, filozofowie i teologowie. Porównywali życie do: pielgrzymki, np. o. Anzelm Grün OSB, do czasu rozmiłowywania się w Bogu, kulturotwórczego procesu, w trakcie którego dokonuje się przystosowywanie zastanego porządku do własnych potrzeb, m.in. Wilhelm Dilthey. Autorzy, pisząc m.in. o szczęściu, w istocie pisali o życiu. Zamierzali odkryć jego sens.

W tym artykule zamierzam przedstawić życie w perspektywie śmierci. Życie, jakkolwiek pojęte, jest przeciwieństwem śmierci. Jeżeli życie to ekspansja, to śmierć będzie stagnacją, jeżeli życie będzie radością, to śmierć określimy jako smutek. Abstrahuję w tym miejscu od teologicznych koncepcji mówiących o śmierci jako o przejściu do czegoś nieznanego, lecz dobrego etc.

Zdarza się, że na swoje życie patrzymy negatywnie. Oceniamy je przez pryzmat niepowodzeń i straconych szans. Wyolbrzymiamy negatywne aspekty, nie dostrzegając pozytywnych. Określamy życie jako pozbawione jakiegokolwiek znaczenia. Można postawić w tym miejscu pytanie: dlaczego go nie przerwać? Jeżeli widzimy tylko pasmo niepowodzeń, to czy nie lepiej jest je zakończyć? Przecież, bezsensem i absurdem jest wybieranie cierpienia. Można pomyśleć, że jesteśmy stworzeni do radości. A jednak jest w nas jakaś siła, która nie pozwala na zakończenie życia. Poza wypadkami ciężkich depresji klinicznych, niewielu podejmuje się czynu, jakim jest samobójstwo. Prawdą może się stać stwierdzenie, że "spojrzenie w oczy" śmierci, uczy nas doceniania życia. Spotkanie ze śmiercią może mieć błogosławione skutki. Odżycie. Życie, zaczyna nabierać wartości samej w sobie.

Czasem jest tak, że sam akt samobójstwa nie cieszy. Wydawać by się mogło, że chwila bólu przyniesie rozwiązanie. Chcemy zakończyć całą historię życia w jednej chwili. Ma ona przynieść uwolnienie. Z drugiej strony i tak chwytamy za narzędzie rozstrzygnięcia ze smutkiem. Z żalem, że żegnamy życie, które nie powinno się teraz skończyć. W jednej chwili stają przed naszymi oczami przeżyte przez nas radosne chwile. Wywołują pragnienie szczęścia, ciepła, spokoju i błogości. Zaczynają otwierać się oczy. Wewnętrzny głos przekonuje do zatrzymania się. Innymi słowy, przez spotkanie ze śmiercią znikają zniekształcone wizje o życiu, a przede wszystkim o śmierci. Życie zaczyna stawać się czymś nowym, dotąd nieodkrytym. Wyzwala się w nas energia do życia, które przed chwilą chcieliśmy zakończyć, któremu chcieliśmy powiedzieć "żegnaj". Zaczynamy dostrzegać, co znaczy życie i co znaczy żyć.

Teologia katolicka poucza, że śmierć jest przejściem z tego życia do życia wiecznego. Podobnie jak Żydzi przeszli z Egiptu do Ziemi Obiecanej, tak i my przechodzimy z życia cierpienia i trudu do wiecznego odpoczynku, ziemi upragnionej. Dlaczego jest tak wielu ludzi, którzy nie cieszą się z tego powodu? Przecież, oczywistym jest, że przedstawiana wizja raju powinna być pragnieniem każdego chrześcijanina. Jednak ciężko jest rozstać się z tym życiem. Jakkolwiek zostanie przedstawiony raj, kraina wiecznej szczęśliwości, nie ma on w sobie tyle mocy, aby nas przemienić, byśmy go pragnęli. Przed tym zatrzymuje nas teraźniejsze życie i myśl o czekającej nas śmierci. Co w nim jest takiego? Może właśnie, to że po prostu jest. Może życie jest skarbem, którego za żadną cenę nie chcemy utracić, włącznie z nadzieją życia wiecznego?

Są ludzie, których nienawidzimy. Kiedy na nich patrzymy rodzi się w nas agresja. Najlepiej, gdyby ich nie było, co więcej, ich śmierć przyjęlibyśmy jako jedną z lepszych informacji. A jednak. Kiedy dowiadujemy się o ciężkiej chorobie lub śmierci nieprzyjaciela, smucimy się. Nie możemy, wbrew wcześniejszym deklaracjom, odpowiedzieć radością na informację. Doceniamy życie nie tylko swoje, ale i innych. Albo z innej strony, doceniamy życie swoje dzięki innym. Analizując życie nieprzyjaciela, wpadamy w zachwyt. Przed nami staje tajemnica, jak to określał francuskie filozof Gabriel Marcel. Życie, będące tajemnicą zachwyca, lecz nie wiemy dlaczego. Nie znajdujemy słów mających wyrazić nasze odczucia.

Problem życia w perspektywie śmierci przypomina bardzo problem wiary rozważany przez kopenhaskiego filozofa i teologa Sorena Kierkegaarda. Wiary, tak jak życia, nie można streścić, wyrażając jej istotę. Wiemy, co znaczy wierzyć i co znaczy żyć. Wiemy, że wiara przejawia się przez uczynki i sposób myślenia. Wiemy, że życie to zachodzące w naszym ciele procesy biologiczne. Wiemy, co jest potrzebne do życia. Nie wiemy jednak, jaka jest istota i życia, i wiary. Z innej strony spoglądając, może ani życie, ani wiara nie mają żadnej istoty. Po prostu się żyje i po prostu się wierzy, a jeśli jest coś takiego jak istota wiary i życia, to jest to tajemnicą, jak mówi Marcel?

Reklama

Dodaj nową odpowiedź

Image CAPTCHA
Sklep

Polecamy

Ta książeczka pragnie opowiedzieć najmłodszym o pięknie i znaczeniu Eucharystii....

11,20 zł

Z serii ilustrowanych książek zawierających małe opowieści oraz refleksje i sentencje....

13,90 zł

Dzieje św. Jana Bosko w pigułce ‒ tak można opisać tę bardzo syntetyczną biografię...

24,90 zł

"Życie według jutrzenki" jest już szesnastym tomikiem z serii „Krótkie opowiadania dla...

11,80 zł

Masz wątpliwości co do swojego uczucia? Nie wiesz, czy to miłość, czy przelotne...

17,60 zł

Kolorowanka o Eucharystii, która wyjaśnia Mszę Świętą, odwołując się do codziennego życia...

9,90 zł

św. Jan Bosko

Otoczony gromadą chłopców któregoś dnia ksiądz Bosko zapytał jednego z nich: "Co jest...

12,60 zł

Dzieje św. Jana Bosko w pigułce ‒ tak można opisać tę bardzo syntetyczną biografię...

24,90 zł

Nowe, przeredagowane wydanie książki "Spełniony sen" w twardej oprawie.

21,80 zł

Ksiądz Bosko na polecenie papieża Piusa IX, spisał dzieje pierwszych 40 lat swego życia....

11,88 zł

Biografia św. Jana Bosko, ukazująca postać wielkiego wychowawcy i pedagoga jako...

10,88 zł

Z typowej, niektórzy powiedzą banalnej, biografii Świętego Lodovico Gasparini (reżyseria...

4,99 zł

książka

Mocne świadectwo Katarzyny ukazuje, jak łatwo człowiek może oderwać się od Boga, licząc...

23,00 zł

Bohaterowie tomiku ciągle się czegoś uczą. Czasami przypominają sobie, że mają serce,...

12,90 zł

Powieść dla wszystkich tych, którzy nie stracili jeszcze wiary w uzdrawiającą moc miłości...

7,00 zł

Kolorowanka o Eucharystii, która wyjaśnia Mszę Świętą, odwołując się do codziennego życia...

9,90 zł

Książeczka zawiera krótkie opowiadania dla ducha i kilka myśli - maleńkie pigułki...

11,80 zł

„Wspomnienia Oratorium” św. Jana Bosko są jedną z najbardziej osobistych, być może...

25,00 zł

opowiadania dla ducha

"Życie według jutrzenki" jest już szesnastym tomikiem z serii „Krótkie opowiadania dla...

11,80 zł

Książeczka ta zawiera małę historyjki i klka myśli, maleńkich pigułek mądrości duchowej....

11,20 zł

«Credo (Wierzę, Wyznanie wiary)» stanowi jedno z największych wyzwań dla katechetów i...

11,20 zł

Na książeczkę tę składają się małe opowieści oraz kilka refleksji. Jest to coś w rodzaju...

11,80 zł

Książeczka zawiera krótkie opowiadania dla ducha i kilka myśli - maleńkie pigułki...

11,80 zł

Książka jest zbiorem opowiadań na poszczególne dni adwentu i w ten sposób przygotowuje do...

24,00 zł

Nikodem - ciuchy dla wiary

Elegancka saszetka na denary, talenty, srebrniki i kosztowności. Idealna do noszenia na...

49,00 zł

Nasz fartuch to absolutny "must have" w kuchni każdej porządnej i nieporządnej pani domu...

65,00 zł

Pochwalony - torba. Szara, elegancka, duża i pakowna torba. Kolejny produkt z serii...

39,00

Ciemna dolina - koszulka damska. Koszulka inspirowana fragmentem Psalmu 23. Trudno szukać...

55 zł

Koło rybackie to projekt inspirowany słowami Ewangelii wg. św. Mateusza. Chrystus...

55 zł

Koło rybackie - torba. Projekt inspirowany słowami Ewangelii wg. św. Mateusza. Chrystus...

25 zł