nr 13/2008
Urszula Janicka-Krzywda

Kamienny most i miasto

Dodano: 24 lipiec 2008 r.

Mostar - jedno z najpiękniejszych miast na Bałkanach - leży w odległości około 60 km od Adriatyku, w południowo-zachodniej części Bośni i Hercegowiny. Rozsiadło się nad rzeką Neretwą, na równinie Mostarsko Polje, otoczonej stromymi, skalistymi wzniesieniami.

fot. Urszula Janicka-Krzywda

Jego nazwa - Mostar - pochodzi od kamiennego Starego Mostu spinającego brzegi Neretwy, zbudowanego w 1566 roku przez sułtańskiego architekta Hayroudina.

Pierwszy drewniany most istniał już w średniowieczu, ułatwiając wędrówki kupieckich karawan z głębi lądu ku morzu. Gdy w XVI wieku Turcy wznieśli w Mostarze twierdzę, zastąpili dawną drewnianą konstrukcję kamienną budowlą. Mostu strzegły warowne baszty, gdzie mieściły się także zbrojownie i więzienie. Po obu stronach rzeki rozwinęło się wkrótce miasto, które przez długi czas było tureckim centrum administracyjnym, handlowym i rzemieślniczym. Pod koniec XIX wieku przeszło pod panowanie Austro-Węgier i należało do nich do 1918 roku. Ostatnim akcentem burzliwych dziejów Mostaru była wojna bałkańska, podczas której jesienią 1993 roku cenny zabytkowy most został prawie całkowicie zrujnowany.

Zniszczeniom uległo też wtedy szereg innych historycznych budowli. Od zakończenia wojny w 1995 roku miasto jest odbudowywane, głównie przy pomocy finansowej UNESCO i Unii Europejskiej, zniszczenia i ślady wojny są jednak wciąż wyraźnie widoczne. W lipcu 2005 roku odrestaurowany Stary Most i jego najbliższe otoczenie zostały wpisane na listę światowego dziedzictwa kulturowego UNESCO. Jest to największa atrakcja turystyczna miasta i unikat na skalę światową.

Kulturowe bogactwo

Na terenie dzisiejszego Mostaru ludzie żyli już w czasach prehistorycznych. Przez wieki spotykały się tu różne kultury i religie. Obecni mieszkańcy to głównie Bośniacy, Chorwaci i Serbowie - muzułmanie, katolicy i prawosławni, a świątynie tych wyznań należą do najciekawszych zabytków miasta. Wiele z nich odnowiono po ostatnich zniszczeniach wojennych. Odbudowano także mury miejskie z połowy XVI wieku.

Jednym z najpiękniejszych miejsc jest starówka Mostaru czyli Èar¹ija, położona na prawym brzegu Neretwy. Ze starymi domami z czasów tureckich sąsiadują tutaj zabytkowe meczety, malownicze wąskie uliczki, restauracje, sklepy z pamiątkami i wyrobami miejscowego rzemiosła. Wśród towarów królują wyroby jubilerskie, egzotyczne naczynia z miedzi, barwne orientalne stroje i tkaniny. Ozdobą starówki jest meczet Karadjoz-Bey z 1557 roku, największy w mieście, o strzelistym wysokim minarecie i ogromnej kopule. Warto zobaczyć też meczet Nesuh-Aga-Vucjakovic z 1564 roku i Ko¹kin-Mehhmed Pasha zbudowany w 1617 roku; wnętrze tego ostatniego zdobią piękne malowidła. W sąsiedztwie meczetów usytuowane są niewielkie cmentarze o charakterystycznych kamiennych nagrobkach oraz studnie, przy których wierni obmywali nogi, wchodząc do meczetu. Ciekawym miejscem jest bazar Kujund¾iluk, kryjący we wnętrzu niewielkie sklepiki i stoiska, niegdyś centrum życia handlowego i towarzyskiego, zastrzeżonego zgodnie z nauką Koranu dla mężczyzn.

Żeby wczuć się w klimat miasta i poznać jego tradycje, koniecznie należy zwiedzić tutejsze muzeum - Dom Turecki - zbudowany w 1 poł. XVII stulecia. Można tu zobaczyć bogate wnętrze rodziny wezyra, przedmioty codziennego użytku, stroje, ozdoby.

Wspaniałym zabytkiem Mostaru, położonym już poza starówką, jest pochodzący z XIV wieku prawosławny kościół Najświętszej Bogurodzicy. Mroczne, rozświetlone światłem świec i złoceń wnętrze ma niezwykłą atmosferę, pełną powagi i skupienia. W zachodniej części miasta wznosi się katolicki klasztor pw. św. św. Piotra i Pawła Apostołów.

Tagi: świat
Reklama

Dodaj nową odpowiedź

Image CAPTCHA