3/2015
Roman Zając

Gwiazdy na Niebie

Dodano: 15 czerwiec 2015 r.

Niektóre fragmenty biblijne sugerują postrzeganie gwiazd jako symboli duchowych istot stworzonych przez Boga i poddanych Mu jako zastępy anielskie. Przyjrzyjmy się więc bliżej tym fragmentom.

fot. mypubliclands CC/ Flickr.com

Księga Rodzaju 1, 14-19 opisuje poetyckim językiem jak Bóg stworzył słońce, księżyc i gwiazdy. Są one światłami na sklepieniu niebieskim. W pierwszym dniu Bóg stworzył Niebo i ziemię, światło i ciemność. W drugim dniu stworzył natomiast sklepienie, które niejako zasłoniło (ukryło) Niebo, a zarazem zostało także nazwane niebem. Mamy więc do czynienie z dwoma niebami. Pierwsze Niebo, w którym mieszka Bóg z aniołami (zastępami niebieskimi), i drugie, także nazwane niebem, w którym „zamieszkują słońce, księżyc i gwiazdy”.

To drugie niebo jest obrazem i odzwierciedleniem pierwszego Nieba, którego nie widzimy. Dlatego nie powinien nas dziwić język opisujący ciała niebieskie. Światło ciał niebieskich obrazuje chwałę Bożą i jest jej symbolem. Słońce oczywiście symbolizuje Boga (por. Ps 84, 11-12, Ml 3, 20). Wiele religii rozpoznawało to intuicyjnie, jednak dochodziło do wypaczenia tej symboliki i zamiast oddawać cześć Stwórcy, czczono sam symbol. Gwiazdy natomiast są symbolami aniołów (zastępów niebieskich). Bóg jest otoczony zastępami anielskimi w Niebie (pierwszym), podobnie jak słońce na sklepieniu jest otoczone gwiazdami. W Księdze Hioba Bóg wspomina o tym, jak rozpoczął akt stwarzania ziemi „ku uciesze porannych gwiazd, ku radości wszystkich synów Bożych” (Hi 38, 7).

Wojsko Boga

Już w najstarszym biblijnym fragmencie – w pieśni Debory, „gwiazdy z niebios” utożsamiono z zastępami niebiańskimi (Sdz 5,20). Gwiazdy otrzymały w niej miano wojowników, bowiem niespodziewane zwycięstwo Izraelitów przypisywano nagłej burzy deszczowej, która zatopiła rydwany królów ugaryckich, a zgodnie z mitologią kananejską postrzegano gwiazdy jako źródło deszczu (Sdz 5, 20-21).

W rzeczywistości jest to jednak poetycki opis aniołów, którzy walczyli razem z Izraelem, a którzy są wojskiem Bożym. Także w Księdze Izajasza (Iz 40,26), ciała astralne nazywano wojskiem niebieskim i utożsamiano z istotami nadprzyrodzonymi. Równocześnie mamy też przestrogę, aby nie mylić symbolu z jego przedmiotem. W Księdze Powtórzonego Prawa czytamy zaś: „Gdy podniesiesz oczy ku niebu i ujrzysz słońce, księżyc i gwiazdy, i wszystkie zastępy niebios, obyś nie pozwolił się zwieść, nie oddawał im pokłonu i nie służył, bo Pan, Bóg twój, przydzielił je wszystkim narodom pod niebem” (Pwt 4,19).Takie ukazanie gwiazd mogło być wyrazem polemiki z kultami astralnymi. W starożytnym świecie gwiazdy były często postrzegane jako bogowie, tymczasem tekst biblijny podkreśla, że to Jahwe rządzi wszystkimi zastępami niebieskimi.

Anioł, który prowadził Mędrców

Z Ewangelii Świętego Mateusza dowiadujemy się, że: „gwiazda, którą widzieli na Wschodzie, szła przed nimi, aż przyszła i zatrzymała się nad miejscem, gdzie było Dziecię” (Mt 2,9-10). Taki opis nie odpowiada ani komecie, ani koniunkcji planet, bo cóż to za gwiazda, która wędruje i zatrzymuje się dokładnie nad jakimś miejscem. Właśnie dlatego wielu badaczy sądzi, że była ona obiektem nadnaturalnym, specjalnym cudem Boga ogłaszającego w ten sposób narodziny swojego Syna.

Liczne starożytne teksty w języku greckim, syryjskim, ormiańskim wyjaśniają nam, że gwiazda betlejemska, prowadząca trzech królów do stajenki, w której spoczywał Jezus, była w rzeczywistości aniołem, to znaczy wysłannikiem Bożym, posłańcem z Nieba. Weźmy kilka przykładów zapożyczonych z literatury apokryficznej. Oto jak pod koniec VI wieku Ormiańska Ewangelia Dzieciństwa opowiada o zapowiedzi otrzymanej przez trzech królów: „Jako znak narodzenia zobaczycie na Wschodzie gwiazdę jaśniejszą od światła słonecznego i od innych gwiazd na niebie, gdyż w rzeczywistości nie będzie to ciało niebieskie, lecz anioł Boży”. Nieco dalej tekst powraca do tej samej myśli, przejmując prawie słowo w słowo wcześniejszą wersję syryjską: „Tej samej nocy anioł stróż został wysłany do Persji. Ukazał się mieszkańcom tego kraju pod postacią gwiazdy. Anioł stróż, który przybrał postać gwiazdy, przybył, by służyć im za przewodnika”. Wersja arabska mówi podobnie: ,,I w tej samej chwili ukazał im się anioł pod postacią gwiazdy, który najpierw był ich przewodnikiem”. Najsłynniejszy tekst znajduje się w hymnie świętego Efrema Syryjskiego z IV wieku. Ukazuje on Maryję rozmawiającą z królami: „Kiedy poczęłam, anioł objawił mi, że mój Syn będzie królem i, podobnie jak wam, powiedział, że jego diadem pochodził będzie z góry i że nigdy nie ulegnie zniszczeniu. - Anioł, o którym mówisz - odpowiadają jej trzej królowie - właśnie przybył do nas pod postacią gwiazdy, objawił się i zwiastował nam, że twoje Dziecko będzie większe i pełniejsze chwały niż gwiazdy. To anioł zatem zmienił swą postać i nie powiedział nam o tym” (Hymn XV).

Warto też wspomnieć o jeden z siedmiu obrazów, których autorstwo przypisywano św. Łukaszowi. Obraz ten, przedstawiający Madonnę z Dzieciątkiem, znajduje się w kościele Matki Bożej Nadziei na Górze Św. Tomasza, w pobliżu indyjskiego miasta Madras, a widnieje na nim Gwiazda Betlejemska w kształcie uskrzydlonej elipsy. Z tyłu i z wnętrza gwiazdy wydobywają się zaś promienie. Dla autora obrazu Gwiazda Betlejemska była więc po prostu aniołem. Również Kościół Adwentystów Dnia Siódmego na podstawie pism Ellen G. White uważa, iż gwiazdą betlejemską był „świetlisty zastęp aniołów” posłanych przez Boga, którzy mieli wskazywać drogę mędrcom (Ellen G. White, Życie Jezusa, Warszawa 1991 s. 35-36). Oryginalnym przykładem ujęcia tego tematu może być obraz Sir Edwarda Burne-Jonesa przedstawiający Pokłon Trzech Króli z aniołem trzymającym w rozwartych dłoniach Gwiazdę. Także w pierwszych stuleciach naszej ery nie obce było przedstawiane aniołów (którzy ukazali się pasterzom w noc betlejemską lub zostali zauważeni przez święte niewiasty przed pustym grobem Chrystusa) właśnie pod postacią gwiazd.

Reklama

Dodaj nową odpowiedź

Image CAPTCHA
Sklep

Polecamy

Bohaterowie tomiku ciągle się czegoś uczą. Czasami przypominają sobie, że mają serce,...

12,90 zł

Dzieje św. Jana Bosko w pigułce ‒ tak można opisać tę bardzo syntetyczną biografię...

24,90 zł

W tej książce czytelnik znajdzie 365 krótkich opowiadań. Jedna taka historia na dzień to...

39,90 zł

Rozważania drogi krzyżowej dla zabieganych, niecierpliwych i szukających pokoju serca

14,90 zł

Zbiór 133 ćwiczeń teatralnych, które w wielu sytuacjach mogą służyć także jako ćwiczenia...

10,90 zł

Masz wątpliwości co do swojego uczucia? Nie wiesz, czy to miłość, czy przelotne...

17,60 zł

św. Jan Bosko

Ksiądz Bosko na polecenie papieża Piusa IX, spisał dzieje pierwszych 40 lat swego życia....

11,88 zł

Dzieje św. Jana Bosko w pigułce ‒ tak można opisać tę bardzo syntetyczną biografię...

24,90 zł

Otoczony gromadą chłopców któregoś dnia ksiądz Bosko zapytał jednego z nich: "Co jest...

12,60 zł

Nowe, przeredagowane wydanie książki "Spełniony sen" w twardej oprawie.

21,80 zł

Słówka na dobranoc są tradycją wybitnie salezjańską. Ostatnio przełożony generalny...

13,20 zł

Książka ta nie jest biografią Księdza Bosko, lecz zbiorem faktów i wyjątkowych dokumentów...

35,00 zł

książka

Książeczka zawiera krótkie opowiadania dla ducha i kilka myśli - maleńkie pigułki...

11,80 zł

„Wspomnienia Oratorium” św. Jana Bosko są jedną z najbardziej osobistych, być może...

25,00 zł

Powieść dla wszystkich tych, którzy nie stracili jeszcze wiary w uzdrawiającą moc miłości...

7,00 zł

Na książeczkę tę składają się małe opowieści oraz kilka refleksji. Jest to coś w rodzaju...

11,80 zł

Z serii ilustrowanych książek zawierających małe opowieści oraz refleksje i sentencje....

11,80 zł

Ta książka spokojnie idzie pod prąd, sugerując proste i dostępne dla wszystkich sposoby...

18,00 zł

opowiadania dla ducha

Bruno Ferrero próbuje dowieść, że chrześcijaństwo jest najprostszą droga do prawdy, a...

18,00 zł

365 krótkich opowiadań, historii i złotych myśli, które dotychczas były porozrzucane po...

38,00 zł

"Życie według jutrzenki" jest już szesnastym tomikiem z serii „Krótkie opowiadania dla...

11,80 zł

Opowieści Bruno Ferrero w serii ilustrowanych książek skłaniających do refleksji. Jest to...

11,80 zł

Na książeczkę tę składają się małe opowieści oraz kilka refleksji. Jest to coś w rodzaju...

11,80 zł

Książeczka ta zawiera małę historyjki i klka myśli, maleńkich pigułek mądrości duchowej....

11,20 zł

Nikodem - ciuchy dla wiary

Nasz fartuch to absolutny "must have" w kuchni każdej porządnej i nieporządnej pani domu...

65,00 zł

Żywienie zbiorowe - koszulka damska. Projekt inspirowany motywem biblijnym mówiącym o...

55 zł

Elegancka saszetka na denary, talenty, srebrniki i kosztowności. Idealna do noszenia na...

49,00 zł

Mojżesz koszulka męska. Projekt inspirowany fragmentem Księgi Wyjścia. "Mojżesz wyciągnął...

55 zł

Koszulka inspirowana uzdrowieniem niewidomych pod Jerychem. Jezus dotknął ich oczu, a...

59,00 zł

Pochwalony - torba. Szara, elegancka, duża i pakowna torba. Kolejny produkt z serii...

39,00