Bożena Marian

Królowa Jadwiga - współczesna święta?

Dodano: 28 lipiec 2008 r.

To jej tradycja przypisuje słowa wypowiedziane w obronie chłopów: "Któż im łzy powróci".

...ciąg dalszy

"Marta i Maria"

Jadwiga, pozostając człowiekiem średniowiecza wrażliwym na obecność Boga w życiu codziennym, odważnie kroczy drogą wiary, kształtowanej poprzez zachowanie przykazań Bożych i kościelnych, modlitwę i czyny miłosierdzia.

Szczególne miejsce w życiu Jadwigi zajmowała modlitwa. Królowa modliła się dużo. Jeśli sprzyjał temu okres liturgiczny, udawała się do swoich komnat, by poświęcać czas na osobistą rozmowę z Bogiem, spędzając wiele godzin nad księgą Pisma Świętego. Bardzo dobrze znała jego treść, o czym mogą świadczyć listy królowej, w których często posługiwała się biblijnymi cytatami. Zapisał Henryk Bitterfeld w przedmowie do dedykowanego Jadwidze traktatu: "niemniej jednakowoż pochwalam ją [królową] wielbiącą Boga modłami, w izbie wypoczywającą, we wszystkich sprawach zdającą się na Boga, dla Jego chwały poddającą nią wszystkiemu, gorliwie szerzącą sprawiedliwość, miłującą czystość". Dzięki Janowi Długoszowi możemy też poznać lektury królowej. Poza Pismem Świętym królowa czytała pisma doktorów Kościoła: Ambrożego, Augustyna, Hieronima, Grzegorza; wśród religijnych lektur były również objawienia św. Brygidy, modlitwy św. Bernarda i żywoty świętych.

Karol Górski w swej książce "Zarys duchowości w Polsce" zaznacza, że jedną z zasadniczych cech religijności w Polsce był wzrost kultu człowieczeństwa Chrystusa. Krzyż, Eucharystia, Męka Pańska zajmują centralne miejsce także w życiu królowej. W akcie fundacyjnym ołtarza św. Anny wśród obowiązków altarzysty wymieniono cotygodniową wotywę o Krzyżu. Miłość do Ukrzyżowanego jest też charakterystyczna dla ulubionych autorów Jadwigi: św. Brygidy i św. Bernarda z Clairvaux. Podobnie jak Chrystus utożsamia się ona z ludźmi ubogimi, chorymi i cierpiącymi; jak podaje tradycja, najważniejsze decyzje swego życia podejmowała u stóp Chrystusa ukrzyżowanego w katedrze wawelskiej, której miał jej podczas modlitwy powiedzieć: "Czyń, co widzisz", zachęcając przez to do naśladowania Go w miłości do ludzi.

Szczególną czcią otaczała Jadwiga Matkę Chrystusa, o czym świadczą liczne fundacje. Zapis na odnowienie ołtarza Wniebowzięcia (1384) zdaje się sugerować, iż Jadwiga chciała powierzyć się w opiekę Królowej Niebios. Wspólnie z mężem sprowadza do Polski maryjny zakon karmelitów, którzy wprowadzają szkaplerz mariański. Przeznacza też datki dla kościoła Mariackiego i klasztoru w Częstochowie, gdzie 31 sierpnia 1384 r. umieszczono słynący łaskami obraz Matki Boskiej.

Nieobcy był też królowej kult świętych. Katedrze wawelskiej ofiarowała srebrną trumnę na relikwie św. Stanisława oraz - wspominane już - ołtarze ku czci świętych.

Królowa wiele czasu poświęcała na indywidualną modlitwę, dzień zazwyczaj rozpoczynała od uczestnictwa we Mszy świętej, składając przy ich okazji znaczne ofiary "na tacę".

Choć dostrzec należy wybitnie liturgiczny rys pobożności religijnej Jadwigi, to jednak potrafiła ona łączyć go harmonijnie z aktywnością życiową, w ten sposób osiągając "szczyty duchowości". Wieść o tym dotarła do czeskiego teologa Bitterfelda, który specjalnie dla królowej napisał dzieło "O życiu kontemplacyjnym i czynnym", wręczonym jej już pod koniec życia. Z przedmowy do dzieła czerpiemy również informacje o życiu wewnętrznym królowej: identyfikowała się ona z ewangelicznymi postaciami kontemplującej u stóp Chrystusa Marii oraz czynnie działającej Marty. Taka synteza życia kontemplacyjnego i czynnego była dewizą królowej, o czym może świadczyć gotycka plecionka dwu MM, odkryta w komnacie Jadwigi oraz w przygotowywanym dla niej "Psałterzu floriańskim". Królowa wiedziała, że działanie jest aktem chwały i dziękczynienia składanego Bogu, a modlitwa winna przenikać czyny. Życie czynne niosło "kubek goryczy", a osładzała je głęboka kontemplacja.

O wielkiej miłości do bliźnich oraz trosce o ich zbawienie świadczyć mogą chociażby zabiegi królowej u papieża o odpust jubileuszowy w 1392 r. Udział licznych wiernych w uroczystościach odpustowych, związane z tym przystępowanie do sakramentów, modlitwy i słuchanie kazań, przyczyniły się do pogłębienia życia religijnego wiernych. Streszczeniem tak pojętej służby o dobro innych pozostają słowa Stanisława ze Skarbimierza wypowiedziane w dniu pogrzebu królowej, 19 lipca 1399 r.: "Widzieliśmy bowiem, że była matką duchownych, dobrodziejką wdów, pocieszycielką sierot, tarczą ubogich, ucieczką pokrzywdzonych, orędowniczką odsuniętych sprzed obliczu naszego króla. Tym wszelako, których niegdyś lękiem napełniała osoba króla i przerażała jego sprawiedliwość, ona swoim osobistym wstawiennictwem przynosiła ulgą. Widzieliśmy, jak roztropną była w radzie, jak przewidującą w przedsięwzięciach, z jaką gorliwością starała się zachować wszystko, co umacniało potęgę Korony Polskiej. Widzieliśmy i poznaliśmy jej niezwykłą urodę, jej ujmujący sposób mówienia, jej szlachetny ród, ale jeszcze szlachetniejsze obyczaje, jej głęboką pokorę, a przy tym nierównie wielkie dostojeństwo. Widzieliśmy, jak wznosiła kościoły, jak jedne ołtarze ozdabiała, inne stawiała, z jakimi oznakami szacunku odnosiła się do książąt, do szlachty, do biskupów i kapłanów, z jaką łaskawością przyjmowała ubogich, jak życzliwie udzielała posłuchania, jak daleka była od wyszydzania kogoś, nie wszczynała kłótni ani nie była gadatliwa, nie unosiła się gniewem bez słusznej konieczności". Jadwiga wiedziała, iż droga do Boga wiedzie poprzez miłość bliźniego i czyny miłosierdzia; zawsze pozostawała wrażliwa na cierpienie ludzkie, szanowała godność człowieka, tak monarchy, jak i prostego przedstawiciela ludu. Wszak to jej tradycja przypisuje słowa wypowiedziane w obronie chłopów: "Któż im łzy powróci".

 

Bożena Marian, ur. 1964, absolwent filologii polskiej oraz historii na UJ; nauczyciel w Szkole Podstawowej w Kielcach.

Reklama

Dodaj nową odpowiedź

Image CAPTCHA
Sklep

polecamy

Z serii ilustrowanych książek zawierających małe opowieści oraz refleksje i sentencje....

13,90 zł

Ze śmiercią spotykamy się wszyscy i wszyscy ją przeżywamy, jednym razem łatwiej, innym...

10,90 zł

"Do Canossy i z powrotem" to zbiór ciekawostek i dykteryjek zaczerpniętych z dwóch...

24,90 zł

Ta książka jest biografią św. Jana Bosko: od urodzenia, przez trudne lata dojrzewania,...

29,90 zł

W tej książce czytelnik znajdzie 365 krótkich opowiadań. Jedna taka historia na dzień to...

39,90 zł

Ta książeczka pragnie opowiedzieć najmłodszym o pięknie i znaczeniu Eucharystii....

12,20 zł

św. Jan Bosko

„Wspomnienia Oratorium” św. Jana Bosko są jedną z najbardziej osobistych, być może...

25,00 zł

Dzieje św. Jana Bosko w pigułce ‒ tak można opisać tę bardzo syntetyczną biografię...

24,90 zł

Ksiądz Bosko na polecenie papieża Piusa IX, spisał dzieje pierwszych 40 lat swego życia....

11,88 zł

Ta mała antologia powstała z pragnienia docenienia jego nauczania o codziennej modlitwie...

15,90 zł

Antologia jest niewielkim wyborem tekstów z różnorakich publikacji, wystąpień,...

44,90 zł

Albumowe wydanie biografii św. Jana Bosko zawierające zdjęcia archiwalne Świętego. Po...

18,90 zł

książka

Ta książka spokojnie idzie pod prąd, sugerując proste i dostępne dla wszystkich sposoby...

18,00 zł

Zbiór 133 ćwiczeń teatralnych, które w wielu sytuacjach mogą służyć także jako ćwiczenia...

10,90 zł

Książeczka zawiera krótkie opowiadania dla ducha i kilka myśli - maleńkie pigułki...

13,90 zł

W tej książce czytelnik znajdzie 365 krótkich opowiadań. Jedna taka historia na dzień to...

39,90 zł

Mocne świadectwo Katarzyny ukazuje, jak łatwo człowiek może oderwać się od Boga, licząc...

23,00 zł

Książeczka ta zawiera małe historyjki i kilka myśli, maleńkich pigułek mądrości duchowej...

13,90 zł

opowiadania dla ducha

Ta książeczka pragnie opowiedzieć najmłodszym o pięknie i znaczeniu Eucharystii....

12,20 zł

Ze śmiercią spotykamy się wszyscy i wszyscy ją przeżywamy, jednym razem łatwiej, innym...

10,90 zł

Z serii ilustrowanych książek zawierających małe opowieści oraz refleksje i sentencje....

13,90 zł

Bruno Ferrero próbuje dowieść, że chrześcijaństwo jest najprostszą droga do prawdy, a...

18,00 zł

Książeczka zawiera krótkie opowiadania dla ducha i kilka myśli - maleńkie pigułki...

13,90 zł

365 krótkich opowiadań, historii i złotych myśli, które dotychczas były porozrzucane po...

38,00 zł

przypinki

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł