23/2013
Andrzej Wituszyński

Krytycznie o ambonie

Dodano: 11 czerwiec 2013 r.

Dlaczego polscy księża nie poruszają w kazaniach tematów istotnych? To ważne pytanie o jakość polskiego kaznodziejstwa i religijnej edukacji.

fot. Józef Wolny

Moja 90-letnia krewna zadała mi kiedyś pytanie: „Powiedz mi, jak to jest, że Pan Bóg, który jest przecież wszechmocny, dobry, miłosierny, mógł pozwolić, żeby Jego ukochany Syn tak straszliwie cierpiał? Czy nie potrafił zbawić ludzi w jakiś inny, nie tak okropny sposób?”. Nie będzie chyba zbyt ryzykownym stwierdzenie, że takich i podobnych pytań wśród wiernych jest znacznie więcej. Każdy z nas nosi w sobie różnego rodzaju wątpliwości, z którymi nie bardzo potrafi sobie poradzić, pytania, na które nie znajduje odpowiedzi. Trwa to zwykle latami, a najczęściej przez całe życie. Jakoś z tym żyjemy, chodzimy do kościoła, przyjmujemy sakramenty. Na oko wszystko jest w porządku. A jednak gdy wokół nas rozlegnie się jakaś krytyka religii czy Kościoła, gdy usłyszymy wypowiedź lub przeczytamy tekst dotyczący czarnych plam w historii Kościoła, potulnie milczymy. Niektórzy, nie mogąc uporać się z nękającymi ich wątpliwościami, tłumią je w sobie i wierzą „mimo wszystko”, lecz ich wiara jest raczej wątła i powierzchowna, w niewielkim stopniu wpływa na ich życie. Inni uparcie „drążą temat” i nie znajdując odpowiedzi w Kościele, po prostu zaczynają szukać gdzie indziej. Być może się mylę, ale bardzo możliwe, że z Kościoła odchodzi więcej wiernych z powodów wyżej opisanych niż zrażonych skandalami pedofilskimi niektórych duchownych.

Z jakich ambon słuchaliście kazań?

Sytuacja uległa znacznemu pogorszeniu od czasu otwarcia się na Zachód, który jest ewidentnie wrogi religii. Włoski dziennikarz i pisarz Vittorio Messori w swojej książce „Czarne karty Kościoła” pisze: „Mistrzowska propaganda antychrześcijańska zdołała wytworzyć u chrześcijan, zwłaszcza katolików, złą świadomość. Opanowaną niepokojem, jeśli już nie wstydem, z powodu własnej historii. Siłą stałego nacisku, od reformacji aż do naszych czasów, zdołała przekonać was, że jesteście odpowiedzialni za całe, albo prawie całe, zło na świecie. Sparaliżowała was na etapie masochistycznej autokrytyki, aby zneutralizować krytykę tych, którzy zajęli wasze miejsce”.

Te słowa są cytatem. Ich autorem jest Léo Moulin, nieżyjący już profesor uniwersytetu w Brukseli, uczestnik lóż masońskich, które pod koniec życia porzucił, bynajmniej nie z pobudek religijnych. Przyjął wówczas postawę racjonalisty, ocierającego się o ateizm. I ten właśnie człowiek mówi dalej: „Nie było w historii problemu, błędu lub cierpienia, którego nie przypisaliby wam. A wy, niemal zawsze nieznający swojej przeszłości, zaczęliście w to wierzyć, a nawet wspomagać ich w tym działaniu. Tymczasem ja (agnostyk, ale także i historyk starający się być zawsze obiektywnym) mówię wam, że macie przeciwstawić się temu w imię prawdy. W rzeczywistości bowiem większość zarzutów jest nieprawdziwa. A jeśli któryś ma nawet jakieś uzasadnienie, to oczywiste jest, że w rozliczeniu dwudziestu wieków chrześcijaństwa światła zdecydowanie górują nad ciemnościami. Dlaczego więc nie żądacie odpowiedzialności od tych, którzy żądają jej wyłącznie od was? Czyż rezultaty ich pracy są lepsze od waszych? Z jakich ambon, skruszeni, słuchaliście kazań?”. A co mówi Kościół w Polsce? Nie mogę oprzeć się wrażeniu, że nie jest szczególnie zainteresowany sytuacją opisaną powyżej. Wygląda, jakby miał na głowie wiele ważniejszych spraw niż z wolna pustoszejące kościoły. A może po prostu nie potrafi wyciągnąć wniosków? To jednak wydaje się wręcz nieprawdopodobne, bo przecież jest w nim wiele światłych osobowości. Co więc się dzieje?

Nudne, nijakie kazania

Przyjrzyjmy się sytuacji przeciętnego katolika. Z jednej strony wykazuje on spore braki w edukacji religijnej. Z drugiej – jego wiara co rusz jest atakowana bezpośrednio bądź pośrednio przez rozliczne ośrodki opiniotwórcze. Jakie są jego szanse? Edukacja religijna kończy się we wczesnej młodości. Potem człowiek zostaje pozostawiony samemu sobie. Niby jest dorosły i powinien radzić sobie sam. Wydaje się nawet, że ma ku temu wiele narzędzi. Bo przecież jest Katechizm Kościoła Katolickiego, jest prasa katolicka, są setki katolickich książek, portale internetowe, katolickie radio i telewizja. Okazuje się jednak, że to nie wystarcza. Wydaje się, że żadne z tych mediów nie jest w stanie zastąpić żywego słowa. A Kościół dysponuje tak wspaniałym i potężnym narzędziem jak ambona. I – moim zdaniem – marnuje tę olbrzymią szansę. Szansę bezpośredniego dotarcia do wiernych, możliwości nawiązania z nimi rzeczywistej więzi, wreszcie szansę ich religijnej edukacji. W każdą niedzielę w tysiącach kościołów głoszone są kazania. Lecz bardzo rzadko zdarza się, by tak naprawdę docierały one do wiernych i miały istotne znaczenie w ich życiu. Zaryzykuję tezę, że ludzie po prostu nie chcą słuchać kazań. Dlaczego?

Reklama

Dodaj nową odpowiedź

Image CAPTCHA
Sklep

Polecamy

Dzieje św. Jana Bosko w pigułce ‒ tak można opisać tę bardzo syntetyczną biografię...

24,90 zł

Zbiór 133 ćwiczeń teatralnych, które w wielu sytuacjach mogą służyć także jako ćwiczenia...

10,90 zł

"Życie według jutrzenki" jest już szesnastym tomikiem z serii „Krótkie opowiadania dla...

11,80 zł

W tej książce czytelnik znajdzie 365 krótkich opowiadań. Jedna taka historia na dzień to...

39,90 zł

365 krótkich opowiadań, historii i złotych myśli, które dotychczas były porozrzucane po...

38,00 zł

Jak dobrze i mądrze budować relację z nastolatkami? Jak dojrzale rozmawiać z tymi,...

38,90 zł

św. Jan Bosko

Biografia św. Jana Bosko, ukazująca postać wielkiego wychowawcy i pedagoga jako...

10,88 zł

„Wspomnienia Oratorium” św. Jana Bosko są jedną z najbardziej osobistych, być może...

25,00 zł

Książka ta nie jest biografią Księdza Bosko, lecz zbiorem faktów i wyjątkowych dokumentów...

35,00 zł

Kalendarz kieszonkowy składa się z dwóch części: terminarza oraz modlitewnika, w którym...

9,90 zł

Otoczony gromadą chłopców któregoś dnia ksiądz Bosko zapytał jednego z nich: "Co jest...

12,60 zł

Dzieje św. Jana Bosko w pigułce ‒ tak można opisać tę bardzo syntetyczną biografię...

24,90 zł

książka

Opowieści Bruno Ferrero w serii ilustrowanych książek skłaniających do refleksji. Jest to...

11,80 zł

365 krótkich opowiadań, historii i złotych myśli, które dotychczas były porozrzucane po...

38,00 zł

Bohaterowie tomiku ciągle się czegoś uczą. Czasami przypominają sobie, że mają serce,...

12,90 zł

"Życie według jutrzenki" jest już szesnastym tomikiem z serii „Krótkie opowiadania dla...

11,80 zł

Mocne świadectwo Katarzyny ukazuje, jak łatwo człowiek może oderwać się od Boga, licząc...

23,00 zł

W książce "Bohaterska Piątka", którą ponownie oddajemy w ręce czytelników, ks. Leon...

19,90 zł

opowiadania dla ducha

Na książeczkę tę składają się małe opowieści oraz kilka refleksji. Jest to coś w rodzaju...

11,80 zł

Opowieści Bruno Ferrero w serii ilustrowanych książek skłaniających do refleksji. Jest to...

11,80 zł

"Życie według jutrzenki" jest już szesnastym tomikiem z serii „Krótkie opowiadania dla...

11,80 zł

Książeczka ta zawiera małę historyjki i klka myśli, maleńkich pigułek mądrości duchowej....

11,20 zł

Z serii ilustrowanych książek zawierających małe opowieści oraz refleksje i sentencje....

11,80 zł

365 krótkich opowiadań, historii i złotych myśli, które dotychczas były porozrzucane po...

38,00 zł

Nikodem - ciuchy dla wiary

Mojżesz koszulka męska. Projekt inspirowany fragmentem Księgi Wyjścia. "Mojżesz wyciągnął...

55 zł

Elegancka saszetka na denary, talenty, srebrniki i kosztowności. Idealna do noszenia na...

49,00 zł

Pochwalony - torba. Szara, elegancka, duża i pakowna torba. Kolejny produkt z serii...

39,00

Ciemna dolina - koszulka damska. Koszulka inspirowana fragmentem Psalmu 23. Trudno szukać...

55 zł

Skarpety kościołowe to idealna propozycja dla eleganckich Panów uczęszczających na...

15,00 zł

Koło rybackie to projekt inspirowany słowami Ewangelii wg. św. Mateusza. Chrystus...

55 zł