nr 23/2007
ks. Łukasz Langenfeld

Ministrancie, skąd się wziąłeś?

Dodano: 9 lipiec 2007 r.

Łacińskie ministrare oznacza służyć. Ministranci to ci, którzy służbą przy ołtarzu pomagają kapłanowi w sprawowaniu Eucharystii czy odprawianiu nabożeństw. Bliskość ołtarza i świętych czynności sprawia, że ministrant usługuje przede wszystkim samemu Jezusowi. Tak jest od wieków. Czy znamy historię tej posługi?

fot. R. Woźniak/PK

Sprawowanie Ofiary Eucharystycznej wymaga pewnych przygotowań zewnętrznych oraz „służb pomocniczych”, dlatego historia instytucji” ministranta sięga tak daleko, jak historia Mszy św. Szukając korzeni służby ministranckiej, sięgamy do Pisma Świętego, za pomocą którego „zaglądamy” do Wieczernika. Odnajdujemy tam m.in. Piotra i Jana, którym Jezus zlecił przygotowanie uczty paschalnej. To oni jako pierwsi wypełniają funkcje dzisiejszych ministrantów, zasiadając obok Zbawiciela i wykonując stosowne czynności (zob. Łk 22, 7 i n.).

Prekursor z rybami i chlebami

Czytając fragment Ewangelii św. Jana, nieraz postrzegany jako zapowiedź Eucharystii (rozmnożenie pięciu chlebów i dwóch ryb, J 6, 8-11), widzimy chłopca usługującego samemu Zbawicielowi. On, uczestnicząc w cudzie rozmnożenia chleba, także staje się „praministrantem”.

W powstającym Kościele apostołowie również potrzebowali kogoś, kto posługiwałby wiernym. Wybrali siedmiu pomocników, których nazwali diakonami („sługami”). Rozrastanie się wspólnot chrześcijańskich niejako wymusiło sytuację, w której wszystko to, co było do wykonania, dzielono w formie różnych zadań między ich członków. Od tego czasu zawsze w liturgii obok biskupa czy prezbitera obecne są osoby wykonujące pewne liturgiczne służby pomocnicze.

W pierwszych wiekach chrześcijaństwa ukształtował się też osobny urząd lektora, sprawowany przez chłopców, którym stawiano wysokie wymagania moralne. Jednak w późniejszych czasach publiczne czytanie Słowa Bożego zarezerwowane było wyłącznie dla osób przygotowujących się do kapłaństwa. W średniowieczu na przykład do Mszy św. usługiwali klerycy. Ministranci tę zaszczytną posługę przyjęli dopiero od Soboru Trydenckiego (lata 1545-1563).

Pięknie i gorliwie, ale bez dziewcząt

Zreformowany w 1570 roku Mszał rzymski Piusa V zawiera następującą uwagę: „Tylko niewiasty są wykluczone ze służby ministranckiej, inni świeccy są zasadniczo dopuszczeni”.

Pierwszą oficjalną wzmiankę w dokumentach Kościoła na temat ministrantów uczynił papież Pius XII w encyklice „Mediator Dei” (1947 r.): „…należy wybrać porządnych i dobrze wychowanych chłopców z wszelkich warstw społecznych, którzy z własnej woli będą służyli do Mszy św. prawidłowo, pięknie i gorliwie” (nr 58). Odtąd również dokumenty prawno-liturgiczne zaczynają wymieniać ministrantów.

Niektórzy pewnie jeszcze pamiętają Msze św., odprawiane przez księdza stojącego tyłem do wiernych i po łacinie. Wówczas służyło tylko dwóch ministrantów, a prezbiterium od reszty kościoła oddzielały balaski.

W konstytucji i z duszpasterstwem

Dopiero Sobór Watykański II (lata 1962-1965), reformując liturgię, powrócił do dawnej tradycji Kościoła, podkreślając rolę świeckich w sprawowaniu kultu Bożego. W ten sposób wreszcie ministranci znaleźli swoje miejsce w dokumentach tej wagi co konstytucja: „W odprawianiu liturgii każdy spełniający swą funkcję, czy to duchowny, czy świecki, powinien czynić tylko to i wszystko to, co należy do niego z natury rzeczy i na mocy przepisów liturgicznych. Ministranci, lektorzy, komentatorzy i członkowie chóru również spełniają prawdziwą funkcję liturgiczną. Niech więc wykonują swój urząd z tak szczerą pobożnością i dokładnością, jak to przystoi wzniosłej posłudze i odpowiada słusznym wymaganiom Ludu Bożego” (KL 28-29).

Kościół przywiązuje wielką wagę do służby ministranckiej, co znajduje swój wyraz w jego prawodawstwie liturgicznym. Dotyczy to również naszego kraju. W 1964 roku, po ogłoszeniu Konstytucji o Liturgii Świętej „Sacrosanctum Concilium” (3.12.1963), Konferencja Episkopatu Polski powołała Krajowe Duszpasterstwo Ministrantów. Biskupi chcieli, aby jej postanowienia były od razu wprowadzane w życie także na odcinku formacji służby liturgicznej.

W ten sposób otworzyły się szerokie możliwości zaangażowania świeckich, a ministranci na stałe zagościli w prezbiterium naszych świątyń, pomagając nam świadomie i godnie uczestniczyć w całym bogactwie sprawowanej liturgii.

Reklama

Dodaj nową odpowiedź

Image CAPTCHA
Sklep

polecamy

W tej książce czytelnik znajdzie 365 krótkich opowiadań. Jedna taka historia na dzień to...

39,90 zł

365 krótkich opowiadań, historii i złotych myśli, które dotychczas były porozrzucane po...

38,00 zł

Antologia jest niewielkim wyborem tekstów z różnorakich publikacji, wystąpień,...

44,90 zł

Książeczka ta zawiera małe historyjki i kilka myśli, maleńkich pigułek mądrości duchowej...

13,90 zł

Ta książka jest biografią św. Jana Bosko: od urodzenia, przez trudne lata dojrzewania,...

29,90 zł

Masz wątpliwości co do swojego uczucia? Nie wiesz, czy to miłość, czy przelotne...

17,60 zł

św. Jan Bosko

„Wspomnienia Oratorium” św. Jana Bosko są jedną z najbardziej osobistych, być może...

25,00 zł

Napisano kiedyś, że mówienie o życiu księdza Bosko bez wspominania jego snów, to jak...

24 zł

Albumowe wydanie biografii św. Jana Bosko zawierające zdjęcia archiwalne Świętego. Po...

18,90 zł

Antologia jest niewielkim wyborem tekstów z różnorakich publikacji, wystąpień,...

44,90 zł

Książka ta nie jest biografią Księdza Bosko, lecz zbiorem faktów i wyjątkowych dokumentów...

35,00 zł

Dzieje św. Jana Bosko w pigułce ‒ tak można opisać tę bardzo syntetyczną biografię...

24,90 zł

książka

Kolorowanka o Eucharystii, która wyjaśnia Mszę Świętą, odwołując się do codziennego życia...

9,90 zł

Zbiór 133 ćwiczeń teatralnych, które w wielu sytuacjach mogą służyć także jako ćwiczenia...

10,90 zł

Biografia św. Dominika Savio

14,40 zł

W książce "Bohaterska Piątka", którą ponownie oddajemy w ręce czytelników, ks. Leon...

19,90 zł

Z serii ilustrowanych książek zawierających małe opowieści oraz refleksje i sentencje....

13,90 zł

Kolejna pozycja z serii ilustrowanych książek autorstwa B. Ferrero, zawierająca małe...

13,90 zł

opowiadania dla ducha

Ze śmiercią spotykamy się wszyscy i wszyscy ją przeżywamy, jednym razem łatwiej, innym...

10,90 zł

Książeczka zawiera krótkie opowiadania dla ducha i kilka myśli - maleńkie pigułki...

13,90 zł

Ta książka spokojnie idzie pod prąd, sugerując proste i dostępne dla wszystkich sposoby...

18,00 zł

Z serii ilustrowanych książek zawierających małe opowieści oraz refleksje i sentencje....

13,90 zł

Książka z opowiadaniami świątecznymi powstała, aby towarzyszyć nam w najmilszym i...

24,90 zł

365 krótkich opowiadań, historii i złotych myśli, które dotychczas były porozrzucane po...

38,00 zł

przypinki

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł