nr 11/2004
Michał Gryczyński, Piotr Krysa

Stąd do miłości

Dodano: 31 styczeń 2004 r.

Współczesny człowiek, wraz ze swymi niepokojami i obawami o przyszłość, odczuwa coraz głębiej swoiste zagubienie. Może dlatego fenomenem ostatnich lat jest rosnące zainteresowanie medytacją? Jest ona nie tylko najgłębszą ludzką potrzebą, ale i szansą ratunku przed licznymi zagrożeniami, jakie niesie dla człowieka cywilizacja.

fot. W. Wylegalski

Święty Alfons Liguori mawiał, że temu, który medytuje, trudniej przychodzi zgrzeszyć, a jeśli nawet zgrzeszy - natychmiast podnosi się z upadku. Medytacja tak bowiem usposabia człowieka, że albo porzuca grzech, albo musi zaprzestać rozmyślań.

Słowem medytacja określa się, najczęściej, modlitwę myślną, czyli rozmyślanie. Nie jest to więc modlitwa ustna, ponieważ nie wiąże się z wypowiadaniem żadnych słów, tylko dokonuje się - przy pomocy rozumu, woli oraz uczuć - we wnętrzu człowieka. Medytacja chrześcijańska nie jest w zasadzie niczym innym jak zgłębianiem treści wiary. Jest modlitwą w samotności, we wnętrzu. Jest dialogiem człowieka z Bogiem. Wyższym stopniem medytacji jest kontemplacja. Mistrzowie kontemplacji wyróżniają często dwie drogi do jej spełnienia. Kontemplacji można się wyuczyć przez długotrwałe ćwiczenia i tę jej formę nazywamy nabytą. Może też być szczególnym darem, łaską daną przez Boga i wtedy określa się ją jako wlaną. Kontemplacja ceniona jest wyżej od medytacji, w której główną rolę odgrywa rozum. Kontemplacja to doświadczenie bliskości Stwórcy, to stan natchnienia przez Ducha świętego. Jednak metod medytacji i kontemplacji jest całkiem spora liczba. Różnią one zarówno wykorzystywanymi technikami jak i innymi znaczeniami pewnych dosyć pojemnych terminów. Słowem, jest to materiał w której nie tylko laik może się z łatwością pogubić.

Dlaczego na Wschód?

Jako zjawisko typowo ludzkie medytacja stała się dla wielu współczesnych ludzi nadzieją na znalezienie ukojenia, refleksji i spokoju. W ostatnich latach masowe zainteresowanie Zachodu praktykami medytacyjnymi Dalekiego Wschodu wzięło się m.in. z fascynacji opanowaniem i powściągliwością ludzi, którzy tam żyją. Zwłaszcza, że oni sami wskazują często na medytację jako na źródło wewnętrznego spokoju. Fala kontestacji, która ogarnęła większą część społeczeństw zachodniej cywilizacji w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku, po dziś dzień kojarzy się nam ze Wschodem. Po nauki duchowe do mnichów jeździli słynni muzycy, aktorzy, milionerzy. Wszyscy swoje duchowe poszukiwania tłumaczyli przesytem, dehumanizującym tempem życia człowieka Zachodu, parytetem konsumpcji i sukcesu. Niemal wszyscy tłumaczyli swoje wyprawy potrzebą znalezienia własnego prawdziwego "ja", odkryciem sensu istnienia. Wracali stamtąd odmienieni, na temat swoich głębokich przeżyć pisali książki, udzielali wywiadów. Ba…, głosili nawet manifesty. Ile prawdy było w tych przemianach? Trudno to ocenić, ale często owe wielkie zmiany odchodziły wraz z modą tak samo szybko, jak przychodziły. Być może zabrakło wytrwałości, ale może powody były znacznie głębsze…

Sklepik z refleksjami

Tak czy inaczej, owa wielka promocja Wschodu przyniosła tyleż powszechną, co powierzchowną wiedzę na temat duchowości Wschodu. Mnogość jej rodzajów i wielość szkół pozwoliły na wielce dowolne wybieranie swojej "nowej drogi". Jedni chcieli doskonalić swoją seksualną sprawność, inni ze swoich kończyn zrobić bezbłędne narzędzie walki, jeszcze inni silili się po prostu na oryginalność, aż po takich, którzy rzeczywiście szukali harmonii, piękna, spokoju i refleksji. Ten konglomerat często dowolnie łączono i mieszano - z różnym skutkiem. Nie chodzi tu bynajmniej o potępienie tych poszukiwań, czy też odmówienie im jakiejkolwiek wartości, chociaż wiele autorytetów duchowych Kościoła katolickiego wyraźnie wskazuje na zagrożenie płynące z tej strony, bowiem nierzadko są to środki stosowane przez rozmaite sekty.

Od medytacji do kontemplacji

"(...) ... jeśli staramy się sprowadzić medytację do prostego wpatrywania się w wielkie prawdy wiary, a raczej w tajemnicę Chrystusa - nie zredukowaną do racjonalistycznego ujęcia ani nie przysłoniętą efektowną i wzruszającą dekoracją, to możemy powiedzieć, że wysiłek, którego wymaga każda medytacja, nie tylko nie przeciwstawia się "bierności" związanej z kontemplacją, ale raczej do niej prowadzi i jej służy. (...)

... należy rozróżniać medytację, mającą na celu ostatecznie tylko ćwiczenie woli, oraz medytację, która ma w nas stworzyć "nowego człowieka", przez stopniowe upodobnienie do nadprzyrodzonego wzoru. Dodajmy, że ten wzór nie ma być jakby skopiowany od zewnątrz, kreska po kresce, ale odtworzony przez sięgnięcie do źródła, dzięki ukrytemu pokrewieństwu, którego coraz doskonalsza wizja porusza najgłębsze struny naszej istoty. (...)

Wszystko przedstawia się zupełnie inaczej, jeżeli medytacja metodyczna pozostaje uległym narzędziem w rękach tego, kto się nią umiejętnie posługuje. Trzeba tylko, żeby to narzędzie miało wystarczająco bogaty materiał do obróbki. Jeśli treść medytacji będzie pulsować życiem, potrafi narzucić własny rytm stosowanej metodzie i człowiek nie będzie na ślepo ulegał jej wymaganiom. Tak właśnie stało się z metodą ignacjańską, kiedy dobrze rozumiana i stosowana zgodnie z duchem i literą zaczęła się karmić bogatą strawą biblijną i patrystyczną.(...)"

Louis Bouyer, "Wprowadzenie do życia duchowego"

 

Na plakatach ulicznych spotykamy się z zaproszeniami do udziału w kursach, na przykład jogi chrześcijańskiej, albo medytacji zen dla chrześcijan. Księgarnie zarzucone są literaturą poświęconą rozmaitym technikom medytacyjnym, a zwłaszcza tym, które wywodzą się ze Wschodu.

 

Reklama

Dodaj nową odpowiedź

Image CAPTCHA
Sklep

Polecamy

Mocne świadectwo Katarzyny ukazuje, jak łatwo człowiek może oderwać się od Boga, licząc...

23,00 zł

Zbiór 133 ćwiczeń teatralnych, które w wielu sytuacjach mogą służyć także jako ćwiczenia...

10,90 zł

Książeczka ta zawiera małe historyjki i kilka myśli, maleńkich pigułek mądrości duchowej...

13,90 zł

"Życie według jutrzenki" jest już szesnastym tomikiem z serii „Krótkie opowiadania dla...

11,80 zł

Dzieje św. Jana Bosko w pigułce ‒ tak można opisać tę bardzo syntetyczną biografię...

24,90 zł

365 krótkich opowiadań, historii i złotych myśli, które dotychczas były porozrzucane po...

38,00 zł

św. Jan Bosko

Z typowej, niektórzy powiedzą banalnej, biografii Świętego Lodovico Gasparini (reżyseria...

4,99 zł

Napisano kiedyś, że mówienie o życiu księdza Bosko bez wspominania jego snów, to jak...

24 zł

Książka ta nie jest biografią Księdza Bosko, lecz zbiorem faktów i wyjątkowych dokumentów...

35,00 zł

Kalendarz kieszonkowy składa się z dwóch części: terminarza oraz modlitewnika, w którym...

9,90 zł

Otoczony gromadą chłopców któregoś dnia ksiądz Bosko zapytał jednego z nich: "Co jest...

12,60 zł

Słówka na dobranoc są tradycją wybitnie salezjańską. Ostatnio przełożony generalny...

13,20 zł

książka

Z serii ilustrowanych książek zawierających małe opowieści oraz refleksje i sentencje....

11,80 zł

Ta książka spokojnie idzie pod prąd, sugerując proste i dostępne dla wszystkich sposoby...

18,00 zł

Z serii ilustrowanych książek zawierających małe opowieści oraz refleksje i sentencje....

13,90 zł

Książeczka ta zawiera małe historyjki i kilka myśli, maleńkich pigułek mądrości duchowej...

13,90 zł

Rozważania drogi krzyżowej dla zabieganych, niecierpliwych i szukających pokoju serca

14,90 zł

„Wspomnienia Oratorium” św. Jana Bosko są jedną z najbardziej osobistych, być może...

25,00 zł

opowiadania dla ducha

Opowieści Bruno Ferrero w serii ilustrowanych książek skłaniających do refleksji. Jest to...

11,80 zł

Ta książeczka pragnie opowiedzieć najmłodszym o pięknie i znaczeniu Eucharystii....

11,20 zł

Bruno Ferrero próbuje dowieść, że chrześcijaństwo jest najprostszą droga do prawdy, a...

18,00 zł

«Credo (Wierzę, Wyznanie wiary)» stanowi jedno z największych wyzwań dla katechetów i...

11,20 zł

Książeczka zawiera krótkie opowiadania dla ducha i kilka myśli - maleńkie pigułki...

11,80 zł

Książeczka ta zawiera małę historyjki i klka myśli, maleńkich pigułek mądrości duchowej....

11,20 zł

Nikodem - ciuchy dla wiary

Koło rybackie - torba. Projekt inspirowany słowami Ewangelii wg. św. Mateusza. Chrystus...

25 zł

Projekt powstały w Roku Miłosierdzia. Motywem przewodnim jest Psalm 145, 9. Pan jest...

59,00 zł

Elegancka saszetka na denary, talenty, srebrniki i kosztowności. Idealna do noszenia na...

49,00 zł

Skarpety kościołowe to idealna propozycja dla eleganckich Panów uczęszczających na...

15,00 zł

Żywienie zbiorowe - koszulka damska. Projekt inspirowany motywem biblijnym mówiącym o...

55 zł

Nasz fartuch to absolutny "must have" w kuchni każdej porządnej i nieporządnej pani domu...

65,00 zł