nr 20/2008

Świętych ćwiartowanie

Dodano: 4 listopad 2008 r.

O kulcie relikwii, polskim "prawie" do Jana Pawła II i o protezie brata Alberta z ks. prof. Grzegorzem Rysiem rozmawia Jacek Dziedzina

Ks. prof. dr hab. Grzegorz Ryś, historyk Kościoła, rektor Wyższego Seminarium Duchownego w Krakowie, b. dyrektor Archiwum Krakowskiej Kapituły Katedralnej na Wawelu, autor książek (m.in. "Celibat", "Inkwizycja"), publicysta, pracował w komisji historycznej w czasie procesu beatyfikacyjnego JPII

Jacek Dziedzina: Plan poćwiartowania ciała Jana Pawła II jest już gotowy: jedni chcą serce, drudzy rękę, inni palec... Dla pierwszych chrześcijan takie zachowanie byłoby co najmniej dziwne.

Ks. Grzegorz Ryś: - U pierwszych chrześcijan takie zachowanie nie byłoby możliwe przede wszystkim z powodów kulturowych - to byli obywatele rzymscy. Rzymianie mieli absolutny szacunek dla ciała zmarłego. Po drugie nie grzebali zmarłych w obrębie miasta. Są sławne wyjątki dwóch cesarzy Trajana i Marka Aureliusza, którzy uzyskali pochówek w Rzymie, ale na wysokich kolumnach. Więc niby w mieście, ale tak naprawdę poza nim. Wszystkie cmentarze powstawały poza miastem. Właśnie dlatego na przykład pierwsze kościoły chrześcijańskie, które powstawały na grobach męczenników, budowano poza miastem. Bazylika św. Piotra, św. Pawła są przecież za murami Rzymu. Pierwsze pokolenia chrześcijan na pewno nie zgłaszałyby takich postulatów odnośnie do ciała świętego, co nie oznacza, że nie znały kultu relikwii. Tylko te relikwie miały zupełnie inny charakter. Najczęściej były to fragmenty materiału, którym pocierano trumnę świętego, tzw. brandea.

Co takiego stało się, że ten stosunek do ciała został przełamany i dokonano pierwszej chrześcijańskiej ekshumacji?

- Po pierwsze Wschód był mniej wrażliwy na traktowanie ciała z tak dużym szacunkiem, po drugie Zachód przestał być rzymski. W wyniku wędrówki ludów, kiedy Europa stała się barbarzyńska, wiele zahamowań kultury rzymskiej zostało usuniętych. Chociaż jest sławny przykład Grzegorza Wielkiego, który nie godził się na dzielenie ciał świętych w Rzymie, a żył już w barbarzyńskiej Europie. Dla niego takie praktyki były nie do pomyślenia.

Chrześcijanie zaczęli chcieć być bliżej świętych kości. Także zmarłych chowano w pobliżu grobów męczenników. Z czego to wynikało?

- Po ustaniu prześladowań zaczęto stawiać większe budowle sakralne w obrębie miast. Wtedy pojawił się problem, dlatego że w ciągu pierwszych wieków wytworzył się zwyczaj budowy ołtarza nad grobem męczennika. Stąd wzięła się tradycja, że w ołtarzu były relikwie męczennika. Dlatego kiedy zaczęto stawiać już kościoły w miastach, próbowano też zachować tę tradycję. W niej się kryje bardzo ładna teologia eucharystyczna. Święci Ambroży i Augustyn pokazują męczennika jako kogoś, kto w sposób wzorowy przeżywa Eucharystię: ze stołu eucharystycznego przyjmuje Ciało i Krew Chrystusa i sam oddaje Chrystusowi swoje ciało i krew. Dlatego męczennik jest wzorem przeżywania Eucharystii. Później doszedł jeszcze wątek, który groził przesunięciem akcentów. Męczennik przez fakt oddania życia jest też podobny do Chrystusa i już we wczesnym średniowieczu pojawia się zwyczaj, że w ołtarzu umieszczano relikwie męczennika, razem z konsekrowanymi hostiami. Te hostie stały się czymś w rodzaju relikwii po Chrystusie-męczenniku, a obok nich były relikwie męczennika. I łatwo sobie wyobrazić, że mogło to prowadzić do przechodzenia znaczeń: skoro Chrystus jest rzeczywiście obecny pod postacią chleba, to i te relikwie męczenników nabierają takiego charakteru, że święty jest obecny w tym znaku.

Reklama

Dodaj nową odpowiedź

Image CAPTCHA
Sklep

polecamy

Ta książka jest biografią św. Jana Bosko: od urodzenia, przez trudne lata dojrzewania,...

29,90 zł

Bohaterowie tomiku ciągle się czegoś uczą. Czasami przypominają sobie, że mają serce,...

12,90 zł

Jak dobrze i mądrze budować relację z nastolatkami? Jak dojrzale rozmawiać z tymi,...

38,90 zł

Opowiadania Bruno Ferrero w sposób obrazowy i czuły ukazują różne sytuacje, a ich...

13,90 zł

Argumenty dla wierzących. Odpowiedzi dla poszukujących.

29,90 zł

Ze śmiercią spotykamy się wszyscy i wszyscy ją przeżywamy, jednym razem łatwiej, innym...

10,90 zł

św. Jan Bosko

Ta książka jest biografią św. Jana Bosko: od urodzenia, przez trudne lata dojrzewania,...

29,90 zł

Napisano kiedyś, że mówienie o życiu księdza Bosko bez wspominania jego snów, to jak...

24 zł

Książka ta nie jest biografią Księdza Bosko, lecz zbiorem faktów i wyjątkowych dokumentów...

35,00 zł

Ksiądz Bosko na polecenie papieża Piusa IX, spisał dzieje pierwszych 40 lat swego życia....

11,88 zł

Ta mała antologia powstała z pragnienia docenienia jego nauczania o codziennej modlitwie...

15,90 zł

Z typowej, niektórzy powiedzą banalnej, biografii Świętego Lodovico Gasparini (reżyseria...

4,99 zł

książka

Bohaterowie tomiku ciągle się czegoś uczą. Czasami przypominają sobie, że mają serce,...

12,90 zł

Opowiadania Bruno Ferrero w sposób obrazowy i czuły ukazują różne sytuacje, a ich...

13,90 zł

Antologia jest niewielkim wyborem tekstów z różnorakich publikacji, wystąpień,...

44,90 zł

Książeczka zawiera krótkie opowiadania dla ducha i kilka myśli - maleńkie pigułki...

13,90 zł

Kolorowanka o Eucharystii, która wyjaśnia Mszę Świętą, odwołując się do codziennego życia...

9,90 zł

Z serii ilustrowanych książek zawierających małe opowieści oraz refleksje i sentencje....

13,90 zł

opowiadania dla ducha

Książka jest zbiorem opowiadań na poszczególne dni adwentu i w ten sposób przygotowuje do...

34,40 zł

Bohaterowie tomiku ciągle się czegoś uczą. Czasami przypominają sobie, że mają serce,...

12,90 zł

Kolejna pozycja z serii ilustrowanych książek autorstwa B. Ferrero, zawierająca małe...

13,90 zł

Książeczka zawiera krótkie opowiadania dla ducha i kilka myśli - maleńkie pigułki...

13,90 zł

Ze śmiercią spotykamy się wszyscy i wszyscy ją przeżywamy, jednym razem łatwiej, innym...

10,90 zł

W tej książce czytelnik znajdzie 365 krótkich opowiadań. Jedna taka historia na dzień to...

39,90 zł

przypinki

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł