nr 5/2008 s. 38-39
Jacek Dziedzina

Myślenie na skróty

Dodano: 9 maj 2008 r.

Mówienie, że wszyscy Polacy są antysemitami, ma tyle wspólnego z prawdą, co twierdzenie, że antysemityzm w Polsce nie występuje.

...ciąg dalszy

Wyścig ofiar

Nie przywołuję tej duchowej korespondencji po to, żeby wesprzeć Jana T. Grossa w jego metodach walki z ogarniającym rzekomo nasz kraj demonem antysemityzmu. Dla mnie przykład tej pani nie jest dowodem na powszechną w Polsce niechęć wobec Żydów. Ten "głos w dyskusji" religijnej przecież osoby nie prowadzi mnie także do żadnego absurdalnego twierdzenia, że to katolicyzm jest źródłem antysemityzmu. Po prostu trudno uwierzyć, że można powoływać się na chrześcijaństwo i zarazem płonąć tak żarliwą nienawiścią (już pomijam logikę i przypisywanie mi innej, niż sądziłem, narodowości). Chociaż żaden to dowód na ogólnonarodowy antysemityzm, wiemy, że podobne sytuacje w Polsce zdarzają się częściej. "Taki jest teren" - powiedział mi kiedyś znajomy ksiądz. Myślenie ludzi religijnych (także księży) często zupełnie mija się z nauczaniem Kościoła w tej sprawie. Niektórzy uważają, że wzajemna niechęć wynika częściowo z pewnej "konkurencji" między Polakami a Żydami o to, kto był większą ofiarą w historii, kto więcej wycierpiał.

Zielone pojęcie

Mówiąc o antysemityzmie, mamy na myśli niechęć lub wrogość wobec osób narodowości żydowskiej, właśnie ze względu na ich pochodzenie (definicja nie obejmuje dzisiaj wrogości wobec innych ludów semickich, w tym arabskich). Z jednej strony to normalny przejaw "myślenia na skróty", czyli tworzenia stereotypu, wygodnego obrazu danej grupy społecznej, bez wnikania w jej różnorodność. Mamy stereotyp Niemca, Rosjanina czy Szkota, dlaczego więc nie mielibyśmy mieć uproszczonej "wiedzy" o Żydach.

Jednocześnie stereotyp o Żydach, przeradzający się często w antysemityzm, "od zawsze" pełnił rolę dużo większą niż zwykłe sąsiedzkie docinki narodów. Antysemityzm religijny polega na obwinianiu Żydów za śmierć Jezusa. Na szczęście dziś teologia wyraźnie mówi, że każdy chrześcijanin, grzesząc, jest w równym stopniu odpowiedzialny za zabójstwo Boga.

Natomiast antysemityzm najbardziej rozpowszechniony polega na oskarżaniu Żydów o wszelkie niepowodzenia, nieszczęścia na świecie, za sterowanie światową ekonomią i wywoływanie wojen. Wynika to z przeświadczenia, że właśnie w "żydowskości" jest coś tak paskudnego, co popycha człowieka do brudnych gierek i wyzysku. Jest to też przekonanie, że Żydzi stanowią jednolitą grupę, która sprzysięgła się przeciwko innym i razem spiskują przeciw porządnym obywatelom. Badania socjologiczne, przeprowadzone w latach 90. XX wieku w Polsce, pokazały, że takie myślenie jest charakterystyczne głównie dla ludzi sfrustrowanych swoją pozycją społeczną i materialną. Przykład "pani z intencją" pokazuje jednak, że mogą tak myśleć nawet ludzie wykształceni. Według różnych interpretacji wspomnianych badań, ok. 17 proc. Polaków wykazuje postawy zdecydowanie antysemickie.

Tagi: podwórko
Reklama

Dodaj nową odpowiedź

Image CAPTCHA
Sklep

polecamy

"Życie według jutrzenki" jest już szesnastym tomikiem z serii „Krótkie opowiadania dla...

12,90 zł

Bohaterowie tomiku ciągle się czegoś uczą. Czasami przypominają sobie, że mają serce,...

12,90 zł

Książeczka ta zawiera małe historyjki i kilka myśli, maleńkich pigułek mądrości duchowej...

13,90 zł

Opowiadania Bruno Ferrero w sposób obrazowy i czuły ukazują różne sytuacje, a ich...

13,90 zł

Ta książeczka pragnie opowiedzieć najmłodszym o pięknie i znaczeniu Eucharystii....

12,20 zł

Masz wątpliwości co do swojego uczucia? Nie wiesz, czy to miłość, czy przelotne...

17,60 zł

św. Jan Bosko

Książka ta nie jest biografią Księdza Bosko, lecz zbiorem faktów i wyjątkowych dokumentów...

35,00 zł

Albumowe wydanie biografii św. Jana Bosko zawierające zdjęcia archiwalne Świętego. Po...

18,90 zł

Z typowej, niektórzy powiedzą banalnej, biografii Świętego Lodovico Gasparini (reżyseria...

4,99 zł

Antologia jest niewielkim wyborem tekstów z różnorakich publikacji, wystąpień,...

44,90 zł

Napisano kiedyś, że mówienie o życiu księdza Bosko bez wspominania jego snów, to jak...

24 zł

Ksiądz Bosko na polecenie papieża Piusa IX, spisał dzieje pierwszych 40 lat swego życia....

11,88 zł

książka

„Wspomnienia Oratorium” św. Jana Bosko są jedną z najbardziej osobistych, być może...

25,00 zł

Książeczka ta zawiera małe historyjki i kilka myśli, maleńkich pigułek mądrości duchowej...

13,90 zł

W tej książce czytelnik znajdzie 365 krótkich opowiadań. Jedna taka historia na dzień to...

39,90 zł

Argumenty dla wierzących. Odpowiedzi dla poszukujących.

29,90 zł

Z serii ilustrowanych książek zawierających małe opowieści oraz refleksje i sentencje....

13,90 zł

Rozważania drogi krzyżowej dla zabieganych, niecierpliwych i szukających pokoju serca

14,90 zł

opowiadania dla ducha

Książeczka zawiera krótkie opowiadania dla ducha i kilka myśli - maleńkie pigułki...

13,90 zł

Ta książka spokojnie idzie pod prąd, sugerując proste i dostępne dla wszystkich sposoby...

18,00 zł

"Życie według jutrzenki" jest już szesnastym tomikiem z serii „Krótkie opowiadania dla...

12,90 zł

Książka z opowiadaniami świątecznymi powstała, aby towarzyszyć nam w najmilszym i...

24,90 zł

Ze śmiercią spotykamy się wszyscy i wszyscy ją przeżywamy, jednym razem łatwiej, innym...

10,90 zł

365 krótkich opowiadań, historii i złotych myśli, które dotychczas były porozrzucane po...

38,00 zł

przypinki

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł