nr 5/2013
Anna Kucharska-Zygmunt

Pochwała humoru

Dodano: 12 marzec 2013 r.

Ka­wały, ske­cze, aneg­doty, ko­me­die, ka­ba­rety – po co to wszystko? Dla­czego lu­dzie chcą się śmiać i roz­śmie­szać innych?

Śmiech to zdro­wie! Każdy chyba sły­szał to po­wie­dze­nie, ale o co wła­ści­wie cho­dzi? Ba­da­niem śmie­chu zaj­muje się ge­lon­to­lo­gia (od grec­kiego bó­stwa śmie­chu, Ge­losa) – in­te­re­suje on bio­lo­gów, psy­cho­lo­gów, an­tro­po­lo­gów, neu­ro­lo­gów, ję­zy­ko­znaw­ców i eto­lo­gów. Za ojca na­uki o śmie­chu ucho­dzi pro­fe­sor psy­chia­trii Uni­wer­sy­tetu Stan­ford Wi­liam Fry. In­spi­ra­cją do roz­po­czę­cia na­uko­wych stu­diów nad hu­mo­rem (lata 60. ubie­głego wieku) był cier­piący na ucho­dzącą za nie­ule­czalną cho­robę sta­wów dzien­ni­karz Nor­man Co­usins. Kiedy na silne bóle nic mu już nie po­ma­gało, sa­mo­dziel­nie „za­or­dy­no­wał” so­bie ku­ra­cje śmie­chem (oglą­dał filmy ko­me­diowe i ka­zał so­bie czy­tać śmieszne książki), która na bie­żąco łago­dziła do­le­gli­wo­ści, a po dzie­się­ciu mie­sią­cach do­pro­wa­dziła do ich pra­wie cał­ko­wi­tego ustą­pie­nia. Dok­tor Fry w 1964 r. za­ło­żył In­sty­tut Ba­dań nad Hu­mo­rem i do­świad­czal­nie wy­ka­zał, że po du­żej dawce śmie­chu wzra­sta in­dy­wi­du­alna dla każ­dego or­ga­ni­zmu pro­duk­cja hor­mo­nów i cyr­ku­la­cja sub­stan­cji immunologicznych.

Gło­śny śmiech jest ar­cha­icz­nym ludz­kim osią­gnię­ciem, które we­dług ba­da­czy ewo­lu­cji, wy­wo­dzi się z sy­tu­acji, gdy homo sa­piens, po cięż­kiej walce, po­ko­nał np. ja­kieś duże zwie­rzę i śmie­chem ogła­szał swój triumf. Uwal­nia­jąc się od stra­chu i na­pię­cia, prze­ży­wał ulgę i roz­luź­nie­nie. Śmiech „roz­braja” trudne emo­cje, łago­dzi kon­flikty, uspo­kaja i zbliża ludzi.

Cie­kawa jest też ana­to­mia śmie­chu: neu­ro­lo­dzy zna­leźli mo­to­ryczny wy­zwa­lacz śmie­chu w kre­so­mó­zgo­wiu na le­wym, przed­nim pła­cie czo­ło­wym, bli­sko cen­trum mowy. Ale to tylko ostat­nie ogniwo w re­ak­cji łań­cu­cho­wej pro­wa­dzą­cej do we­so­ło­ści, którą two­rzą: my­śle­nie – emo­cje – mo­to­ryka. Im­pulsy wy­zwa­la­jące śmiech po­cho­dzą z róż­nych re­jo­nów mó­zgu np. gdy je­ste­śmy łasko­tani, to jest to inny ob­szar, niż gdy się czymś cie­szymy, a jesz­cze inny, gdy poj­mu­jemy pu­entę dow­cipu. Śmiejmy się jed­nak nie tylko „sa­mym mó­zgiem”, ale ca­łym cia­łem: od brzu­cha do głowy w śmie­chu bie­rze udział ok. 300 róż­nych mię­śni, przy czym mię­sień śmie­chu – zy­go­ma­ti­cus, jest zbio­rem 15 mię­śni. Przy na­pa­dzie śmie­chu praca mię­śni brzu­cha po­wo­duje wy­rzu­ca­nie po­wie­trza ustami z pręd­ko­ścią 100 km/h. Płuca przyj­mują ok. 3–4 razy wię­cej tlenu niż za­zwy­czaj. Od­dech przy­spie­sza, ci­śnie­nie krwi wzra­sta, twarz i głowa stają się moc­niej ukrwione, wzra­sta czyn­ność serca, po­bu­dzone jest tra­wie­nie, a prze­pona – wi­bru­jąc – ma­suje or­gany we­wnętrzne. Fi­zjo­lo­gia re­gu­lu­jąca na­sze na­stroje hor­mo­nami, wy­twa­rza uszczę­śli­wia­jący nas hor­mo­nalny kok­tajl. Trudno się dzi­wić, że po ta­kim ataku śmie­chu czło­wiek czuje się lekko osła­biony i oszołomiony!

Psy­cho­lo­go­wie także do­ce­niają te­ra­peu­tyczne wa­lory hu­moru, wska­zu­jąc, że roz­ła­do­wuje on za­ha­mo­wa­nia, po­bu­dza kre­atyw­ność, wspiera pro­cesy po­dej­mo­wa­nia de­cy­zji i zmianę per­spek­tywy, po­maga zmie­nić na bar­dziej ela­styczne sztywne wzory za­cho­wań, roz­luź­nia, jed­no­cze­śnie po­bu­dza­jąc i two­rzy at­mos­ferę sprzy­ja­jącą przy­ja­znym, kon­struk­tyw­nym kon­tak­tom mię­dzy ludźmi.

Przy­po­mnijmy so­bie, co nas cie­szy i śmie­szy. Za­le­cajmy so­bie na­wza­jem pełne zdro­wego hu­moru filmy, książki. A do­mowe za­soby? Czę­sto la­tami funk­cjo­nują w ro­dzi­nach, wy­wo­dzące się z hu­mo­ry­stycz­nych sy­tu­acji, po­wie­dzonka lub „słowne twory” z lat, gdy by­li­śmy ma­lu­chami twór­czo pod­cho­dzą­cymi do ję­zyka. Warto wspo­mi­nać ta­kie śmieszne, roz­czu­la­jące i jed­no­czące bli­skich swą nie­po­wta­rzal­no­ścią wydarzenia.

Sko­rzy­stajmy też z mo­dli­twy To­ma­sza Mo­rusa: Pa­nie daj mi po­czu­cie hu­moru, daj mi łaskę ro­zu­mie­nia dow­cipu, abym do­znał w życiu tro­chę szczę­ścia i ob­dzie­lił nim in­nych. I jesz­cze zda­nie au­tor­stwa Jana Bo­sko: Być ra­do­snym, czy­nić do­brze i po­zwa­lać ćwier­kać wróblom!

Reklama

Dodaj nową odpowiedź

Image CAPTCHA
Sklep

Polecamy

Ta książeczka pragnie opowiedzieć najmłodszym o pięknie i znaczeniu Eucharystii....

12,20 zł

Masz wątpliwości co do swojego uczucia? Nie wiesz, czy to miłość, czy przelotne...

17,60 zł

365 krótkich opowiadań, historii i złotych myśli, które dotychczas były porozrzucane po...

38,00 zł

Z serii ilustrowanych książek zawierających małe opowieści oraz refleksje i sentencje....

13,90 zł

Jak dobrze i mądrze budować relację z nastolatkami? Jak dojrzale rozmawiać z tymi,...

38,90 zł

Bohaterowie tomiku ciągle się czegoś uczą. Czasami przypominają sobie, że mają serce,...

12,90 zł

św. Jan Bosko

Napisano kiedyś, że mówienie o życiu księdza Bosko bez wspominania jego snów, to jak...

24 zł

Dzieje św. Jana Bosko w pigułce ‒ tak można opisać tę bardzo syntetyczną biografię...

24,90 zł

„Wspomnienia Oratorium” św. Jana Bosko są jedną z najbardziej osobistych, być może...

25,00 zł

Nowe, przeredagowane wydanie książki "Spełniony sen" w twardej oprawie.

21,80 zł

Książka ta nie jest biografią Księdza Bosko, lecz zbiorem faktów i wyjątkowych dokumentów...

35,00 zł

Kalendarz kieszonkowy składa się z dwóch części: terminarza oraz modlitewnika, w którym...

9,90 zł

książka

Masz wątpliwości co do swojego uczucia? Nie wiesz, czy to miłość, czy przelotne...

17,60 zł

Ta książka spokojnie idzie pod prąd, sugerując proste i dostępne dla wszystkich sposoby...

18,00 zł

Kolejna pozycja z serii ilustrowanych książek autorstwa B. Ferrero, zawierająca małe...

13,90 zł

Mocne świadectwo Katarzyny ukazuje, jak łatwo człowiek może oderwać się od Boga, licząc...

23,00 zł

Zbiór 133 ćwiczeń teatralnych, które w wielu sytuacjach mogą służyć także jako ćwiczenia...

10,90 zł

Argumenty dla wierzących. Odpowiedzi dla poszukujących.

29,90 zł

opowiadania dla ducha

Bohaterowie tomiku ciągle się czegoś uczą. Czasami przypominają sobie, że mają serce,...

12,90 zł

Kolejna pozycja z serii ilustrowanych książek autorstwa B. Ferrero, zawierająca małe...

13,90 zł

Książka jest zbiorem opowiadań na poszczególne dni adwentu i w ten sposób przygotowuje do...

34,40 zł

Ta książeczka pragnie opowiedzieć najmłodszym o pięknie i znaczeniu Eucharystii....

12,20 zł

W tej książce czytelnik znajdzie 365 krótkich opowiadań. Jedna taka historia na dzień to...

39,90 zł

Książeczka zawiera krótkie opowiadania dla ducha i kilka myśli - maleńkie pigułki...

13,90 zł

Nikodem - ciuchy dla wiary

Żywienie zbiorowe - koszulka damska. Projekt inspirowany motywem biblijnym mówiącym o...

55 zł

Mojżesz koszulka męska. Projekt inspirowany fragmentem Księgi Wyjścia. "Mojżesz wyciągnął...

55 zł

Skarpety kościołowe to idealna propozycja dla eleganckich Panów uczęszczających na...

15,00 zł

Koszulka inspirowana uzdrowieniem niewidomych pod Jerychem. Jezus dotknął ich oczu, a...

59,00 zł

Projekt powstały w Roku Miłosierdzia. Motywem przewodnim jest Psalm 145, 9. Pan jest...

59,00 zł

Czapka "Pochwalony!" w kultowym kroju - truckerka. Siateczka zapewnia doskonałą...

39 zł