Mi­chał Nieniewski

Zaklęty krąg

Dodano: 2 styczeń 2014 r.

Dla wielu daw­nych kul­tur czas nie pły­nął jak rzeka. To, co uwa­żamy za na­tu­ralne po­dej­ście do czasu, przy­na­leży do na­szej kul­tury. Czas nie musi być po­strze­gany jako li­niowy. Może nie dą­żyć do żad­nego celu, a tylko za­ta­czać krąg.

...ciąg dalszy

Czas li­ne­arny

Ju­da­izm nie opi­sy­wał czasu jako cy­klicz­nego i po­zba­wio­nego kie­runku, po­nie­waż ko­lejne zda­rze­nia miały przy­bli­żać do na­dej­ścia Me­sja­sza i od­ro­dze­nia Izra­ela. Chrze­ści­jań­stwo wpro­wa­dziło w ca­łej Eu­ro­pie kon­cep­cję czasu li­ne­ar­nego: przyj­ście na świat Zba­wi­ciela zmie­niło wszystko nie­od­wra­cal­nie. Hi­sto­ria sta­ro­te­sta­men­towa do­peł­niła się wraz z Jego śmier­cią i zmar­twych­wsta­niem. Roz­po­częła się nowa epoka ludz­ko­ści. W śre­dnio­wie­czu ist­niała już po­wszechna świa­do­mość, że każdy rok to „Anno Do­mini” – Rok Pań­ski, zbli­ża­jący nas do Sądu Ostatecznego.

Czy we­hi­kuł czasu jest możliwy?

Po­dróże w cza­sie są przed­mio­tem de­baty fi­zy­ków od kil­ku­dzie­się­ciu lat. Czy teo­re­tycz­nie taka po­dróż jest w ogóle możliwa?

W świe­tle ak­tu­al­nej wie­dzy, tak. Zgod­nie z teo­rią Ein­ste­ina czas jest względny. Z punktu wi­dze­nia czło­wieka na po­wierzchni Ziemi czas w bar­dzo szybko prze­miesz­cza­ją­cym się obiek­cie pły­nie wol­niej, a czas w słab­szym polu gra­wi­ta­cji (np. na or­bi­cie) pły­nie szyb­ciej. Wie­lo­krot­nie udo­wod­niono te zja­wi­ska od­po­wied­nimi po­mia­rami. Pierw­sze z nich umoż­li­wi­łoby po­dróż do przy­szło­ści, gdyby stat­kiem ko­smicz­nym udało się osią­gnąć pręd­kość zbli­żoną do pręd­ko­ści świa­tła. Dru­gie zja­wi­sko po­zwo­li­łoby na taką po­dróż na gra­nicy czar­nej dziury, albo po­przez hi­po­te­tyczny tu­nel cza­so­prze­strzenny, je­śli uda­łoby się go ustabilizować.

Z za­gad­nie­niem co­fa­nia się w cza­sie wiąże się zresztą wiele pa­ra­dok­sów. Nie­które zmiany, ja­kie mógłby za­pro­wa­dzić po­dróż­nik w swoim prze­szłym ży­ciu, pro­wa­dzą do „anu­lo­wa­nia” jego dal­szych lo­sów, a więc i sa­mej po­dróży, która mia­łaby te zmiany umoż­li­wić... Żeby unik­nąć tej sprzecz­no­ści, za­pro­po­no­wano m.in. ta­kie teo­rie: pierw­sza – po­dróż w cza­sie ozna­cza prze­do­sta­nie się do al­ter­na­tyw­nego świata; druga – kon­se­kwen­cją zmiany prze­szło­ści jest roz­ga­łę­zie­nie się czasu; trze­cia – pod­czas po­dróży w cza­sie nie da się wpły­wać na prze­bieg wy­da­rzeń. Ste­phen Haw­king po­dej­rzewa na­wet ist­nie­nie ja­kichś me­cha­ni­zmów w przy­ro­dzie unie­moż­li­wia­ją­cych in­ge­ren­cję w przeszłość.

Kilku fi­zy­ków i ma­te­ma­ty­ków sta­rało się opra­co­wać przy­naj­mniej teo­re­tyczne pod­stawy ta­kich „we­hi­ku­łów” (np. Frank Ti­pler) lub spo­so­bów na wy­ko­rzy­sta­nie tu­neli cza­so­prze­strzen­nych (Kip Thorne). W prak­tyce jed­nak po­my­sły te są nie­moż­liwe do zre­ali­zo­wa­nia. W grę wcho­dzi za­wsze nie­osią­galna przez nas ilość ener­gii albo brak od­po­wied­niego ma­te­riału do zbu­do­wa­nia ta­kiej maszyny.
Je­śli we­hi­kuł czasu zo­sta­nie kie­dyś wy­na­le­ziony, to jego użyt­ko­wa­nie bę­dzie w ja­kiś spo­sób ogra­ni­czone: o ile cof­nię­cie się w cza­sie jest w ogóle moż­liwe, to bez kon­taktu z ludźmi prze­szło­ści. W in­nym przy­padku mie­li­by­śmy od dawna do czy­nie­nia z przy­by­szami z przyszłości.

Reklama

Dodaj nową odpowiedź

Image CAPTCHA
Sklep

polecamy

Zbiór 133 ćwiczeń teatralnych, które w wielu sytuacjach mogą służyć także jako ćwiczenia...

10,90 zł

Ze śmiercią spotykamy się wszyscy i wszyscy ją przeżywamy, jednym razem łatwiej, innym...

10,90 zł

Mocne świadectwo Katarzyny ukazuje, jak łatwo człowiek może oderwać się od Boga, licząc...

23,00 zł

Ta książka jest biografią św. Jana Bosko: od urodzenia, przez trudne lata dojrzewania,...

29,90 zł

"Życie według jutrzenki" jest już szesnastym tomikiem z serii „Krótkie opowiadania dla...

12,90 zł

Argumenty dla wierzących. Odpowiedzi dla poszukujących.

29,90 zł

św. Jan Bosko

Ta mała antologia powstała z pragnienia docenienia jego nauczania o codziennej modlitwie...

15,90 zł

Napisano kiedyś, że mówienie o życiu księdza Bosko bez wspominania jego snów, to jak...

24 zł

Ta książka jest biografią św. Jana Bosko: od urodzenia, przez trudne lata dojrzewania,...

29,90 zł

Antologia jest niewielkim wyborem tekstów z różnorakich publikacji, wystąpień,...

44,90 zł

Albumowe wydanie biografii św. Jana Bosko zawierające zdjęcia archiwalne Świętego. Po...

18,90 zł

Książka ta nie jest biografią Księdza Bosko, lecz zbiorem faktów i wyjątkowych dokumentów...

35,00 zł

książka

Zbiór 133 ćwiczeń teatralnych, które w wielu sytuacjach mogą służyć także jako ćwiczenia...

10,90 zł

Ta mała antologia powstała z pragnienia docenienia jego nauczania o codziennej modlitwie...

15,90 zł

Książeczka ta zawiera małe historyjki i kilka myśli, maleńkich pigułek mądrości duchowej...

13,90 zł

Masz wątpliwości co do swojego uczucia? Nie wiesz, czy to miłość, czy przelotne...

17,60 zł

Opowiadania Bruno Ferrero w sposób obrazowy i czuły ukazują różne sytuacje, a ich...

13,90 zł

W tej książce czytelnik znajdzie 365 krótkich opowiadań. Jedna taka historia na dzień to...

39,90 zł

opowiadania dla ducha

Ta książeczka pragnie opowiedzieć najmłodszym o pięknie i znaczeniu Eucharystii....

12,20 zł

W tej książce czytelnik znajdzie 365 krótkich opowiadań. Jedna taka historia na dzień to...

39,90 zł

Z serii ilustrowanych książek zawierających małe opowieści oraz refleksje i sentencje....

13,90 zł

"Życie według jutrzenki" jest już szesnastym tomikiem z serii „Krótkie opowiadania dla...

12,90 zł

Ze śmiercią spotykamy się wszyscy i wszyscy ją przeżywamy, jednym razem łatwiej, innym...

10,90 zł

Bohaterowie tomiku ciągle się czegoś uczą. Czasami przypominają sobie, że mają serce,...

12,90 zł

przypinki

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł