nr 2/2003
Alfreda Gierad

Zapobieganie samobójstwom u dzieci i młodzieży

Dodano: 31 styczeń 2004 r.

Myśl starożytna: "Żyj, bo gdy umrzesz - świat umrze wraz z Tobą"

Nie można przechodzić obojętnie obok wzrastającej liczby samobójstw dzieci i młodzieży. Nie możemy być obojętni, dlaczego młody człowiek odchodzi od społeczeństwa czy też usiłuje to uczynić. Wychodząc z założenia, że system społeczny powinien zapewnić każdemu dogodne warunki rozwoju i umożliwiać zaspokajanie potrzeb, trzeba zwrócić uwagę na to, czy przyczyna zachowań suicydalnych nie tkwi w wadliwym funkcjonowaniu życia społecznego. Konieczne jest zainteresowanie się losem ludzi młodych, którzy często nie znają wszystkich możliwości rozwiązania swoich problemów, a zatem nie są w pełni świadomi dokonywanego wyboru. Samobójstwa dzieci i młodzieży są popełniane raczej w wyniku wołania o pomoc niż jako zdecydowane pragnienie rozstania z życiem. Fakt, że często można im zapobiec jest wystarczającą podstawą wezwania społeczeństwa, aby uczyniło wszystko dla okazania pomocy zagrożonym ludziom. Niepokój tych desperatów udziela się rodzinie i dalszemu otoczeniu. Stąd też liczne instytucje naukowe, organizacje charytatywne, stowarzyszenia międzynarodowe podejmują wysiłki w kierunku ograniczenia zjawiska samobójstw.

Człowieka zagrożonego samobójstwem nie wolno pozostawić samemu sobie - jest to podstawowa zasada w profilaktyce samobójstw. Decydujące znaczenie ma kontakt z takim człowiekiem, również werbalny. Żyjemy w czasach obumierania języka i uwiądu rozmów. Ale każda rozmowa ma wartość tylko wówczas, jeśli wspiera ją autentyczne ludzkie zaangażowanie. Niczego nie da się uzyskać pustymi napomnieniami, dodawaniem otuchy, banalnymi słowami pocieszania: "weź się w garść", "bierz przykład ze mnie". Potęguje to jedynie poczucie bezsilnego rozgoryczenia.

Mitchel Anthony, amerykański suicydolog uważa, że stykając się z załamanym nastolatkiem nie trzeba wpadać w panikę, że nie jest się psychologiem czy innym specjalistą. Ponad 80% osób zagrożonych uzyskuje pomoc od niespecjalistów. Oczywiście, że w sprawach życia i śmierci nie można pozwolić sobie na zbytnią pewność siebie. Trzeba jednak ośmielić się okazując pomoc, pamiętając o kontakcie ze specjalistą. Oto wskazówki postępowania terapeutycznego z osobą małoletnią pozostającą w sytuacji kryzysowej:

  1. "Zbuduj pomiędzy wami most":
    • bądź mocnym, mów tonem życzliwym ale stanowczym,
    • dostarczaj wzmocnienia pozytywnego za okazanie rozsądku i szukanie pomocy przez skontaktowanie się,
    • ukaż, że obchodzi cię jej problem i jest dla ciebie ważny,
    • zapewnij oparcie emocjonalne.
  2. "Otwórz drzwi i słuchaj":
    • pomóż tej osobie zacząć mówić, a wtedy słuchaj,
    • koniecznie postaraj się zrozumieć problemy, które kryją się za wypowiedziami tej osoby.
  3. "Oceń rzeczywistość":
    • na ile są poważne zamiary skończenia z sobą?
    • czy istnieje konkretny plan, czy jest to tylko powracająca myśl o samobójstwie?
    • jeśli to konieczne, skieruj zagrożonego po pomoc do odpowiednich osób,
    • nie obiecuj tajemnicy, to może kosztować ludzkie życie,
  4. "Oceń natężenie":
      oceń, czy ta osoba ma poważne myśli samobójcze, czy jest tylko bardzo wzburzona,
      - jak silne są emocje w tej chwili?
  5. "Traktuj rozmówcę poważnie":
    • nie lekceważ ani nie umniejszaj znaczenia słów tej osoby, pod pozornym spokojem może kryć się ogromne poczucie rozpaczy,
    • zaufaj swoim podejrzeniom, że twój podopieczny może myśleć o samozniszczeniu
  6. "Zadaj właściwe pytania":
    • jeśli rozmówca ma myśli samobójcze, nie bój się o nie pytać,
    • samo "wyłożenie kart na stół" i przystąpienie do rozprawy z problemem może mieć wartość terapeutyczną.
  7. "Znajdź i zmobilizuj systemy oparcia":
    • oceń, czy rozmówca ma w sobie siły, które mogą być dla niego oparciem w pokonywaniu kryzysu,
    • dowiedz się, kto jest najważniejszą osobą w jego życiu (mającą największy wpływ na jego życie), czy można się z nią skontaktować, czy będzie pomocna, czy zachowa się wrogo.
  8. "Podejmij działania":
    • zrób coś konkretnego i namacalnego, daj osobie zagrożonej coś, czego będzie mogła się uchwycić,
    • skoncentruj się na najważniejszej sprawie i zastosuj metody pozytywnego opanowania problemu,
    • ustal hierarchię problemów i zaplanuj działanie,
    • skłoń rozmówcę do podjęcia decyzji, by zrobił coś konstruktywnego w celu znamy swojej sytuacji,
    • jeśli to potrzebne, przejmij inicjatywę i bądź stanowczy,
    • na ile i kiedy to tylko będzie możliwe, odsuń osobę zagrożoną od jej głównych środków samozniszczenia.
  9. "Utrzymaj cel":
    • kryzys niekoniecznie można uznać za miniony tylko dlatego, że osoba zagrożona twierdzi, iż tak się stało,
    • konieczne jest dalsze postępowanie, upewnij się, że tak się stało.
  10. "Przekaż pałeczkę":
    • zapewnij "wyspy oparcia" wokół zagrożonej osoby,
    • włącz w to najwięcej pozytywnie nastawionych życzliwych osób, w tym specjalistów,
    • zawsze dbaj o to, by osoba zagrożona była ciągle otoczona pomocą.

Zapobieganie samobójstwom zależy nie tylko od fachowych kwalifikacji osób profesjonalnie zajmujących się tą dziedziną, lecz przede wszystkim od zwykłej ludzkiej dobroci. W sytuacji tzw. kryzysu samobójczego poszukuje się pomocy drugiego człowieka. Zwłaszcza my, nauczyciele, postawieni na drodze życiowej młodych ludzi powinniśmy być dla nich oparciem i motorem napędzającym chęci spędzenia swego życia w sposób piękny. Zobowiązani jesteśmy czynić tak, by instynkt życia u młodych ludzi był silniejszy niż instynkt śmierci.

*Alfreda Gierad - nauczycielka w Gimnazjum w Zarszynie

Reklama

Dodaj nową odpowiedź

Image CAPTCHA
Sklep

polecamy

Ta książeczka pragnie opowiedzieć najmłodszym o pięknie i znaczeniu Eucharystii....

12,20 zł

W tej książce czytelnik znajdzie 365 krótkich opowiadań. Jedna taka historia na dzień to...

39,90 zł

"Życie według jutrzenki" jest już szesnastym tomikiem z serii „Krótkie opowiadania dla...

12,90 zł

365 krótkich opowiadań, historii i złotych myśli, które dotychczas były porozrzucane po...

38,00 zł

Opowiadania Bruno Ferrero w sposób obrazowy i czuły ukazują różne sytuacje, a ich...

13,90 zł

Jak dobrze i mądrze budować relację z nastolatkami? Jak dojrzale rozmawiać z tymi,...

38,90 zł

św. Jan Bosko

Ksiądz Bosko na polecenie papieża Piusa IX, spisał dzieje pierwszych 40 lat swego życia....

11,88 zł

Ta książka jest biografią św. Jana Bosko: od urodzenia, przez trudne lata dojrzewania,...

29,90 zł

Antologia jest niewielkim wyborem tekstów z różnorakich publikacji, wystąpień,...

44,90 zł

Kalendarz kieszonkowy składa się z dwóch części: terminarza oraz modlitewnika, w którym...

9,90 zł

Z typowej, niektórzy powiedzą banalnej, biografii Świętego Lodovico Gasparini (reżyseria...

4,99 zł

Napisano kiedyś, że mówienie o życiu księdza Bosko bez wspominania jego snów, to jak...

24 zł

książka

Biografia św. Dominika Savio

14,40 zł

"Życie według jutrzenki" jest już szesnastym tomikiem z serii „Krótkie opowiadania dla...

12,90 zł

Ze śmiercią spotykamy się wszyscy i wszyscy ją przeżywamy, jednym razem łatwiej, innym...

10,90 zł

Opowiadania Bruno Ferrero w sposób obrazowy i czuły ukazują różne sytuacje, a ich...

13,90 zł

Masz wątpliwości co do swojego uczucia? Nie wiesz, czy to miłość, czy przelotne...

17,60 zł

Ta książka jest biografią św. Jana Bosko: od urodzenia, przez trudne lata dojrzewania,...

29,90 zł

opowiadania dla ducha

Bruno Ferrero próbuje dowieść, że chrześcijaństwo jest najprostszą droga do prawdy, a...

18,00 zł

365 krótkich opowiadań, historii i złotych myśli, które dotychczas były porozrzucane po...

38,00 zł

W tej książce czytelnik znajdzie 365 krótkich opowiadań. Jedna taka historia na dzień to...

39,90 zł

Ta książka spokojnie idzie pod prąd, sugerując proste i dostępne dla wszystkich sposoby...

18,00 zł

To kolejna książka z opowiadaniami Bruna Ferrero, która pomaga wejść w świat wiary...

12,20 zł

Książka z opowiadaniami świątecznymi powstała, aby towarzyszyć nam w najmilszym i...

24,90 zł

przypinki

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł