Wydawnictwo Salezjańskie
Andrea Gasparino

9. Pierwsze kroki w modlitwie serca

Dodano: 14 styczeń 2011 r.

Przedstawienie definicji modlitwy serca jest bardzo trudnym zadaniem, już sama terminologia jest niejasna i niedookreślona.

Rozpocznijmy od uściślenia tego, co rozumiemy pod pojęciem "serce". Na pewno nie chodzi tu o serce w dosłownym, fizjologicznym tego słowa znaczeniu, ale o coś najbardziej intymnego, o tę część człowieka, która jest najbardziej utajona w swym bycie, gdzie zasiada pełnia bytu, gdzie człowiek może spotkać się z Bogiem i gdzie Bóg może spotkać się z człowiekiem.

Jest to życiodajne źródło każdego bytu.

"Serce, w kulturze orientalnej, oznacza centrum bytu ludzkiego, korzeń władz umysłowych człowieka, intelektu i woli, miejsce, które stanowi ośrodek całego życia duchowego. Jest to najgłębsze źródło, z którego bierze swój początek życie psychiczne i duchowe człowieka, i za pośrednictwem którego człowiek zbliża się, i komunikuje z samym Źródłem życia" (E. Bhr-Sigel).

Kiedy mówimy o "sercu" uważamy, że sensowniej jest wówczas myśleć o owej "boskiej iskierce", która mocą Chrztu świętego zamieszkuje w człowieku i dzięki której człowiek może wejść w bezpośredni kontakt z Bogiem.

Tę "boską iskrę" św. Tomasz nazywa (w typowym dla siebie języku), "cnotami wlanymi". "Cnoty" należy rozumieć jako moc, zdolność, umiejętność, a określenie "wlane" oznacza, że pochodzą od Boga.

Dla św. Tomasza cnotami wlanymi są: wiara, nadzieja i miłość, przez niego rozumiane jako "dar nadprzyrodzony", który dany jest nam na Chrzcie świętym; sami, własnymi siłami, nie możemy go zdobyć, ale możemy go rozwijać. Jest to taki dar, który pomaga nam jednoczyć się z Bogiem.

Oto rozumienie "serca" według prawie wszystkich duchowych mistrzów.

Modlitwa serca jest więc kierowaniem w stronę Boga najgłębszej istoty naszego bytu, tej właśnie boskiej iskierki, która jest w nas.

Kiedy już skonkretyzowaliśmy punkt wyjścia, spróbujmy zdefiniować czym jest modlitwa serca:
Modlitwa serca
jest zatrzymaniem się przed Bogiem
w prostocie
w głębokiej, wewnętrznej ciszy,
pozostawieniem na uboczu
słów, myśli, wyobrażeń
i otworzeniem przed Nim najgłębszej istoty
swojego bytu
starając się tylko kochać.

Wymaga prostoty. Modlitwa serca nie nadaje się dla ludzi skomplikowanych, nie przydaje się skrupulantom, nie jest możliwa dla pysznych (przynajmniej dla tych, którzy nie wstydzą się nimi być).

Wymaga głębokiej ciszy wewnętrznej i zewnętrznej. Zrezygnowania ze wszystkich utartych formułek, jest powstrzymaniem wyobraźni, ponieważ wszystko to, co przeszkadza w utrzymaniu wewnętrznej ciszy, przeszkadza modlitwie serca.

Wszystko zawiera się w miłości. Ale czym jest miłość? Chyba nikt nie potrafi tego określić. Składają się nań tysiące rzeczy, ale w żadnej z nich, ona się nie mieści.

Spróbujcie spytać narzeczonych, którzy zmuszeni są przebywać z dala od siebie, czym jest ich miłość, kiedy piszą do siebie miłosne listy. "Co za dziwactwo" - powiedzieliby. - List miłosny to list miłosny", każde słowo emanuje miłością; taki list może składać się z najzwyklejszych słów, słów o niczym, które osobie niezakochanej nic nie powiedzą, ale zakochanej powiedzą wszystko.

Spróbujmy sformułować definicję jeszcze mniej skomplikowaną, która może bardziej nam się przyda:
Modlitwa serca
jest zanurzeniem się
w wewnętrzną, doskonałą ciszę,
w ciszę, która kocha.

Obraz matki, która kocha bezgranicznym uczuciem swoje dziecko i w ciszy wpatruje się w nie, kiedy ono śpi, winien dać ci pojęcie o modlitwie serca. Jej usta nie szepczą żadnego słowa, ale czy tak głęboka miłość potrzebuje słów? A jeśli przyjaźń wymaga słów, to czy ma ona oznaki prawdziwej przyjaźni?

Ale jest jeszcze inna, trzecia definicja modlitwy serca, która chyba jest najlepsza i może dogłębnie wyjaśnić ci istotę:
Modlitwa serca
to pozwolić Duchowi Świętemu,
obecnemu w nas,
kochać Ojca w nas i z nami,
i poprzez nas.

Co, w rzeczywistości, oznacza słowo "pozwolić"? Duch Święty, obecny w nas, jest zawsze zdolny kochać, ale dopóki my nie udzielimy Mu na to przyzwolenia, nie możemy doświadczyć bogactwa tej miłości.

Źródło bije bez przerwy, nawet, jeśli nikt z niego nie czerpie; ale, jeśli czerpiemy, wówczas źródło "bije dla nas". Modlitwa serca jest uczestnictwem w tej nieustannej działalności Ducha Świętego w nas, jest przyzwoleniem, by kochał, więcej, jest kochaniem z Nim, w Nim, poprzez Niego, usuwając i pozostawiając na uboczu te wszystkie przeszkody, które uniemożliwiają modlitwę i czyniąc wszystko, co możliwe, aby to intymne, miłosne zjednoczenie utrzymać.

W rezultacie, taka modlitwa serca, nie jest niczym innym jak odwzajemnianiem uczuć: Bożej miłości do nas i naszej, ubogiej miłości do Niego, która zatopiona w bezkresnej miłości Ducha, nie jest już dłużej uboga.

Dzieje się więc coś, co C. de Foucauld genialnie wyraził w słowach:
On patrzy na mnie kochając mnie,
a ja spoglądam na Niego kochając Go.

Mówiąc o modlitwie serca, musimy dodać, że niestety, niemałe trudności rodzą się z powodu używania słów.

Modlitwa serca jest znana od dawna, od tak dawna jak sama Biblia, była praktykowana, chyba przez prawie wszystkich świętych, przez ojców pustyni, którzy byli jej ekspertami, a niektórzy święci jej krzewicielami i popularyzatorami. Nosiła przeróżne imiona, zwana była:
modlitwą prostoty,
modlitwą ciszy,
modlitwą prostego spojrzenia,
modlitwą wnętrza,
modlitwą miłości,
modlitwą kontemplacyjną.

Pomiędzy świętymi, którzy najbardziej ją rozpowszechnili na uwagę zasługuje, oprócz ojców pustyni: święta Teresa od Jezusa, święty Jan od Krzyża, święta Teresa od Dzieciątka Jezus, błogosławiona Elżbieta od Trójcy Świętej, i ojciec de Foucauld.

Rosyjscy mnisi od zawsze praktykowali modlitwę serca (w Kościele ortodoksyjnym często nazywano ją "modlitwą Jezusa", zwłaszcza, gdy stawała się modlitwą nieustanną, gdy przechodziła "z umysłu do serca").

Modlitwa serca jest, w swej istocie, odpowiedzią na życie Trójcy Świętej w nas.

"Przywiązanie do stworzeń i Światło, które jest Bogiem, to dwie rzeczy tak bardzo ze sobą sprzeczne, że aż nie ma w nich żadnego podobieństwa, ani żadnego punktu wspólnego pomiędzy nimi"
Święty Jan od Krzyża, Droga na Karmel

Sklep

polecamy

Jak dobrze i mądrze budować relację z nastolatkami? Jak dojrzale rozmawiać z tymi,...

38,90 zł

Obraz 20x30 cm został wydrukowany na płótnie bawełnianym CANVAS (100% bawełny, 360 g/m2)...

85,00 zł

Trzy części legendarnego komiku o św. Janie Bosko tym razem w wersji kolorowej!

33,00 zł

Ta książka mówi o grzechu i chrześcijańskim przebaczeniu w taki sposób, aby ułatwić...

15,90 zł

To kolejna książka z opowiadaniami Bruna Ferrero, która pomaga wejść w świat wiary...

12,20 zł

365 krótkich opowiadań, historii i złotych myśli, które dotychczas były porozrzucane po...

38,00 zł

św. Jan Bosko

Ta książka jest biografią św. Jana Bosko: od urodzenia, przez trudne lata dojrzewania,...

29,90 zł

Z typowej, niektórzy powiedzą banalnej, biografii Świętego Lodovico Gasparini (reżyseria...

4,99 zł

Książka ta nie jest biografią Księdza Bosko, lecz zbiorem faktów i wyjątkowych dokumentów...

35,00 zł

„Wspomnienia Oratorium” św. Jana Bosko są jedną z najbardziej osobistych, być może...

25,00 zł

Dzieje św. Jana Bosko w pigułce ‒ tak można opisać tę bardzo syntetyczną biografię...

24,90 zł

Janków jest całe mnóstwo, ale taki – tylko jeden. Wielu już opisywało jego życie, ale...

18,90 zł

książka

To kolejna książka z opowiadaniami Bruna Ferrero, która pomaga wejść w świat wiary...

12,20 zł

Biografia bł. ks. Tytusa Zemana jest świadectwem niezwykłej odwagi i bezkompromisowości....

34,90 zł

"Do Canossy i z powrotem" to zbiór ciekawostek i dykteryjek zaczerpniętych z dwóch...

24,90 zł

Tytuł tomiku uświadamia, że tym, co naprawdę mamy i czego nigdy nie zostaniemy pozbawieni...

15,90 zł

Biografia św. Dominika Savio

14,40 zł

Książka z opowiadaniami świątecznymi powstała, aby towarzyszyć nam w najmilszym i...

24,90 zł

opowiadania dla ducha

Ze śmiercią spotykamy się wszyscy i wszyscy ją przeżywamy, jednym razem łatwiej, innym...

10,90 zł

"Życie według jutrzenki" jest już szesnastym tomikiem z serii „Krótkie opowiadania dla...

12,90 zł

Opowiadania Bruno Ferrero w sposób obrazowy i czuły ukazują różne sytuacje, a ich...

13,90 zł

W tej książce czytelnik znajdzie 365 krótkich opowiadań. Jedna taka historia na dzień to...

39,90 zł

Bruno Ferrero próbuje dowieść, że chrześcijaństwo jest najprostszą droga do prawdy, a...

18,00 zł

Ta książka wprowadza najmłodszych w modlitwę jeszcze głębiej. Przybliża różne jej formy i...

24,90 zł

przypinki

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł