Wydawnictwo Salezjańskie
Andrea Gasparino

2. Pojęcie klucz: Msza św. ucztą ofiarną

Dodano: 14 styczeń 2011 r.

Jezus uczynił Mszę jako ucztę, świętą ucztę, a dokładniej ucztę ofiarną.

Uczta ofiarna jest zwyczajem tak starym jak ludzkość. Dzisiaj można ją zauważyć wszędzie, wśród wielu narodów. Możemy powiedzieć, że jest to wrodzona idea człowieka, tak stara jak idea ofiary.

Tam, gdzie ofiara jeszcze istnieje, istnieje zawsze zwyczaj uczty ofiarnej, jego podstawową ideą jest piękna koncepcja: zasiadanie do stołu z Bogiem.

Nasza cywilizacja utraciła ten zwyczaj, jednak chrześcijaństwo może poszczycić się wzbogaceniem tej świętej tradycji, ponieważ wprowadziło świętą ofiarę Eucharystii.

W naszej kulturze zachowały się jedynie szczątki tego tysiącletniego zwyczaju, ale tak nikłe, że nie poruszają już naszej religijnej wyobraźni.

Istnieje na przykład zwyczaj rodzinnego gromadzenia się na Boże Narodzenie, nawet ci, którzy są daleko, przyjeżdżają, aby przy posiłku świętować. Wydaje się, że odczuwamy potrzebę takich zgromadzeń, wydaje się, że nie byłoby Bożego Narodzenia, gdybyśmy nie spotykali się wokół stołu, w pokoju, w radości, w miłości, aby trochę się poweselić.

Wydaje się, że wokół stołu wiele rzeczy powraca na właściwe miejsce: podzielone serca zawierają pokój, gasną spory, czujemy się bardziej braćmi, czujemy się bardziej zjednoczeni.

I Jezus ofiarował nam Mszę św. właśnie w kulturowym kontekście ofiarnej uczty: pojawia się stół, obrus, pokarm oraz zaproszeni goście.

Msza pozostaje dziś dokładnie taką, jaką dał nam Jezus:
- jest stół: ołtarz;
- biały obrus;
- pokarm: chleb i wino;
- goście: lud Boży;
- przewodniczący stołu: kapłan;
- kwiaty;
- śpiew;
- radość;
- słucha się Słowa Bożego;
- rozmawia się z Bogiem w modlitwie;
- obdarza się miłością.

Chcąc lepiej zrozumieć powód, dla którego Jezus umieścił Mszę św. w kontekście uczty ofiarnej, dobrze jest poznać tradycję ofiarnej uczty żydowskiej.

Bouyer mówi, że dla Żyda każdy posiłek był rzeczą świętą, ponieważ każdy miał religijną treść, a zwłaszcza ten związany z uroczystościami religijnymi, szczególnie z Paschą.

Nawet więcej, w niektórych wspólnotach żydowskich - mówi Bouyer - jak np. we wspólnocie z Qumran, "uczta nabrała znaczenia pradawnych ofiar"; zdaniem wielu współczesnych egzegetów na początku Izraela uczta paschalna "była prawdopodobnie jedyną ofiarą"1.

W świętej uczcie ważne miejsce zajmowały towarzyszące modlitwy; nazywano je "błogosławieństwami", ale dla nas słowo to jest niewłaściwe; należałoby je nazwać raczej "konsekracjami" lub "dziękczynieniami".

Żydzi uważali te modlitwy, zwłaszcza końcowe dziękczynienie, za "godne szczególnego uwielbienia".

Rabini przypisują tym modlitwom wspaniałą przeszłość. Pisze Bouyer: "Nawet jeżeli mamy do czynienia z przesadą, modlitwy te są z pewnością najstarszymi modlitwami wśród rytuałów żydowskich, które przetrwały do dzisiaj".

Być może z powodu tej tradycji Msza św. została nazwana Eucharystią, dziękczynieniem. Skoro zrodziła się w kontekście hebrajskiej uczty ofiarnej, została nasycona treścią dziękczynną. Główny ryt Mszy do dziś dnia brzmi następująco: "Zaprawdę, godne to i sprawiedliwe, słuszne i zbawienne, abyśmy zawsze i wszędzie Tobie składali dziękczynienie, Panie...".

Święta uczta Żyda zaczynała się od obmycia rąk, potem każdy pił kielich wina, powtarzając to błogosławieństwo: "Błogosławiony jesteś Panie, Boże nasz, królu wieków, który dałeś nam ten owoc winnego krzewu...".

Uczta ofiarna rozpoczynała się oficjalnie po tym, jak ojciec rodziny połamał chleb, który później rozdał ucztującym z następującym błogosławieństwem: "Błogosławiony jesteś Panie, nasz Boże, królu wieków, który dałeś nam chleb na tej ziemi...".

Ten, kto przyszedł po tym błogosławieństwie, nie mógł już uczestniczyć w świętej uczcie.

"Potem przynoszono potrawy i napoje i każdy wypowiadał szereg właściwych błogosławieństw. Wieczerza paschalna wyróżniała się jedynie specjalnymi potrawami, gorzkimi ziołami i barankiem, specjalnymi modlitwami oraz odmawianą tradycyjną dialogowaną homilią na temat powstania i zawsze aktualnego znaczenia święta" (Bouyer).

Najważniejszą częścią uczty było jej zakończenie (przypomnijcie sobie opis Pawła: "Po wieczerzy wziął kielich...").

W tym momencie przynoszono lampę, robiła to matka, która ją wcześniej przygotowała i zapaliła. Błogosławiono ją, a potem palono kadzidło.

Miało miejsce drugie umycie rąk; przewodniczący jako pierwszy brał wodę z rąk sługi, a w przypadku jego braku, z rąk najmłodszego w rodzinie.

To tłumaczy scenę opisaną w IV Ewangelii. Jest bardzo prawdopodobne, iż w tej scenie Jan przynosi Jezusowi wodę, a Jezus, biorąc misę z jego rąk, zaczyna od Piotra - pierwszego po sobie we wspólnocie - i umywa ucztującym nie ręce, ale nogi.

Potem przewodniczący brał w ręce przyniesiony na stół puchar pełen wina i uroczyście zapraszał zgromadzonych do zjednoczenia się w dziękczynieniu.

Wraz z tą modlitwą tak uświęcone wino pili wszyscy z głęboką religijnością na znak komunii z Jahwe.

Kiedy jesteście w kościele i podczas sprawowania Mszy słyszycie IV Modlitwę Eucharystyczną, śledźcie ją bardzo uważnie; zbudowana jest na wzór tych słynnych modlitw żydowskich - "błogosławieństw".

Bardzo prawdopodobne, że jest ona zbliżona do modlitwy wypowiedzianej przez Jezusa w czasie ostatniej wieczerzy.

Żydowska uczta ofiarna wyrażała tę wzniosłą koncepcję: usiąść do stołu z Jahwe, w przyjaźni i wierności, z duszą przepełnioną wdzięcznością.

Jezus przejął to pojęcie i wzbogacił je; chrześcijańska uczta ofiarna, Msza, musiała być czymś więcej.

Musiała wyrażać "stopienie się z Chrystusem (oto głębokie znaczenie komunii z Jego Ciałem i Krwią), aby zanieść Ojcu godne dziękczynienie za radość odkupienia".

Sklep

polecamy

To kolejna książka z opowiadaniami Bruna Ferrero, która pomaga wejść w świat wiary...

12,20 zł

Obraz 20x30 cm został wydrukowany na płótnie bawełnianym CANVAS (100% bawełny, 360 g/m2)...

85,00 zł

"Do Canossy i z powrotem" to zbiór ciekawostek i dykteryjek zaczerpniętych z dwóch...

24,90 zł

365 krótkich opowiadań, historii i złotych myśli, które dotychczas były porozrzucane po...

38,00 zł

Ta książka jest biografią św. Jana Bosko: od urodzenia, przez trudne lata dojrzewania,...

29,90 zł

Książeczka ta zawiera małe historyjki i kilka myśli, maleńkich pigułek mądrości duchowej...

13,90 zł

św. Jan Bosko

Janków jest całe mnóstwo, ale taki – tylko jeden. Wielu już opisywało jego życie, ale...

18,90 zł

Ta mała antologia powstała z pragnienia docenienia jego nauczania o codziennej modlitwie...

15,90 zł

Albumowe wydanie biografii św. Jana Bosko zawierające zdjęcia archiwalne Świętego. Po...

18,90 zł

Książka ta nie jest biografią Księdza Bosko, lecz zbiorem faktów i wyjątkowych dokumentów...

35,00 zł

„Wspomnienia Oratorium” św. Jana Bosko są jedną z najbardziej osobistych, być może...

25,00 zł

Napisano kiedyś, że mówienie o życiu księdza Bosko bez wspominania jego snów, to jak...

24 zł

książka

Książka z opowiadaniami świątecznymi powstała, aby towarzyszyć nam w najmilszym i...

24,90 zł

Opowiadania Bruno Ferrero w sposób obrazowy i czuły ukazują różne sytuacje, a ich...

13,90 zł

Trzy części legendarnego komiku o św. Janie Bosko tym razem w wersji kolorowej!

33,00 zł

Biografia bł. ks. Tytusa Zemana jest świadectwem niezwykłej odwagi i bezkompromisowości....

34,90 zł

Kolorowanka o Eucharystii, która wyjaśnia Mszę Świętą, odwołując się do codziennego życia...

9,90 zł

Mocne świadectwo Katarzyny ukazuje, jak łatwo człowiek może oderwać się od Boga, licząc...

23,00 zł

opowiadania dla ducha

Książeczka zawiera krótkie opowiadania dla ducha i kilka myśli - maleńkie pigułki...

13,90 zł

Bohaterowie tomiku ciągle się czegoś uczą. Czasami przypominają sobie, że mają serce,...

12,90 zł

Książka jest zbiorem opowiadań na poszczególne dni adwentu i w ten sposób przygotowuje do...

27,52 zł

Ta książka mówi o grzechu i chrześcijańskim przebaczeniu w taki sposób, aby ułatwić...

15,90 zł

Ta książeczka pragnie opowiedzieć najmłodszym o pięknie i znaczeniu Eucharystii....

12,20 zł

365 krótkich opowiadań, historii i złotych myśli, które dotychczas były porozrzucane po...

38,00 zł

przypinki

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł