nr 32/2004 s. 38-39
Natalia Budzyńska

Fakty i mity

Dodano: 31 styczeń 2004 r.

Czy czarnoskóry reżyser z okolic Pittsburgha jest w stanie nakręcić film o królu Arturze? Okazuje się, że tak, ale nie jest to ten Artur, którego znamy. Mimo że film jest reklamowany jako prawda historyczna o Arturze, to więcej w nim mitów niż faktów, tyle że pozbawionych mistycyzmu.

Tytuł: "Król Artur" jest trochę mylący, sugeruje bowiem opowieści, które wszyscy znamy, o rycerskich przygodach Artura i jego rycerzy, o trójkącie Artur - Ginewra - Lancelot, o czarach Merlina i poszukiwaniach świętego Graala. W niepokój może nas wprowadzić już plakat filmu, na którym piękna Ginewra, ubrana w skórzane paski oplatające pewne części jej ciała, mierzy z łuku. I tak będzie w sali kinowej, dlatego warto uprzedzić: "Król Artur" to nie kolejna ekranizacja znanych legend, ale dywagacje historyczne na temat dziejów Artura zanim został mitycznym (jednak) królem.

"Żadnego mistycyzmu"

Antoine Fuqua, który reżyserował dotychczas teledyski, filmy reklamowe i w sumie trzy filmy policyjno-wojenne, postanowił zaangażować do "Króla Artura" nieznanych aktorów angielskich. Jedynie Ginewrę (Keira Knightley) znamy z wcześniejszej roli - w "Piratach z Karaibów". Akcja filmu dzieje się w V wieku, kiedy to Artur (Clive Owen), rzymski dowódca wraz z garstką swoich rycerzy wypełnia ostatni rozkaz Rzymu na ziemiach Brytanii. Podczas tej misji specjalnej spotyka Ginewrę, dziewczynę wojowniczkę ludu Piktów oraz Merlina (Stephen Dillane), który Piktom przewodzi. Film kończy się ślubem Artura i Ginewry i sprzymierzeniem Rzymianina, Piktów i Brytów przeciwko Sasom. Pomysł na takie odmienne ujęcie historii Artura wpadł do głowy scenarzyście Franzoniemu, kiedy zbierał dokumentację do filmu "Gladiator". Natrafił na ciekawą teorię historyczną, która głosi, że mityczny król Artur to "centurion" Lucjusz Artorius Castus, a jego rycerze to pochodzący z podbitej przez Cesarstwo Rzymskie Sarmacji (stepy południowej Rosji) żołnierze. Rzymianie mieli zwyczaj przenosić młodych żołnierzy z jednego końca imperium na drugie - w ten sposób odległość udaremniała ucieczkę, a oderwani od korzeni rycerze stawali się doskonałymi strażnikami. Scenarzysta Franzoni mówi: "Mój podstawowy pomysł był prosty. Artur i jego ludzie są jak "dzika banda" ze słynnego westernu Sama Peckinpaha. Żadnego mistycyzmu, żadnej magii. A sama sytuacja, zamęt i okrucieństwo mogą przywodzić na myśl współczesne skojarzenia - to trochę tak, jak wtedy, gdy Amerykanie opuszczali Sajgon". I w ten sposób doszliśmy do iście amerykańskiego punktu widzenia i nie pomoże angażowanie angielskich aktorów. Dalej Franzoni mówi jeszcze o rycerzach: "To zimnokrwiści zawodowi mordercy, odznaczający się swoistym kodeksem honorowym, tak jak członkowie dzisiejszych służb specjalnych".

Co w rezultacie otrzymaliśmy? Kompletny miszmasz historyczno-mityczny. Z legendą o królu Arturze łączą go imiona, bo jest Lancelot, Tristan, Galahad i Bors, ale to pogańscy Sarmaci. Czarodziej Merlin nie jest żadnym czarodziejem tylko wodzem Piktów, który na dodatek jest odpowiedzialny za śmierć matki Artura. Okrągły Stół istnieje, choć z prawdą historyczną nie ma wiele wspólnego, skoro po raz pierwszy wspomina o nim Wace w "Roman de Brut" z XII wieku. Według historyków, Artur walczył i z Sasami, i z Piktami, natomiast na użytek filmu z Piktami się sprzymierzył. Od mistycyzmu twórcy filmu uciekają jak od ognia. I tak miecz, który według legend Artur wyciąga z kamienia nadprzyrodzoną mocą jako dziecko wybrane, w filmie jest zwykłym mieczem ojcowskim, pierwszym pod ręką po prostu. Nie spotkamy też tutaj śladu Artura chrześcijanina. Tak, modli się raz czy dwa, ale kiedy dowiaduje się o posądzeniu przez Rzym Pelagiusza o herezję, obraża się i na końcu bierze pogański ślub w otoczeniu megalitów. W ogóle Kościół jest "be", biskup fałszywy i wredny, a prawdziwi chrześcijanie nie istnieją. Słowa: "I gdzie jest ten twój Bóg?" - wypowiadane przez sarmackich rycerzy do Artura - usłyszymy w ciągu 130 minut co najmniej parokrotnie.

Dzieje się to wszystko w plenerach prawie brytyjskich na szczęście, po których suną mgły i dymy (iście magiczne). Zdjęcia kręcono w okolicach Wicklow w Irlandii, a ich autorem jest Sławomir Idziak. Po raz kolejny pokazał, że można nakręcić sceny bitewne inaczej niż zwykle i zachwycił plenerami.

Odmęty historii

Nie istnieje prawda historyczna dotycząca króla Artura. Reklamując film, producent powołuje się na badania archeologiczne, tylko że ich wyniki i badanie lokalnych nazw geograficznych podsuwają kilku potencjalnych Arturów. Scenarzysta wybrał Lucjusza Artoriusa Castusa, który należał do zromanizowanej arystokracji. Po wycofaniu się legionów rzymskich z terenów Brytanii, niektórzy żołnierze pozostali i zachowując rzymskie tradycje, obyczaje i kulturę, nadal prowadzili walkę z Sasami i Piktami. Piktowie to popularna nazwa północnobrytyjskich Celtów, która pochodzi od łacińskiego słowa pictus - "malowany". Do walki ruszali nago, pokryci jedynie niebieskimi malowidłami. Byli ostatnim ludem celtyckim, który przyjął chrześcijaństwo - dopiero w VII wieku. Nawet wtedy, gdy południowa część wyspy należała do Cesarstwa Rzymskiego, Piktowie i Szkoci nie dawali się ujarzmić. Od 410 roku Rzymianie nie powracali już na wyspę zajęci sprawami na kontynencie, ale niektórzy badacze twierdzą, że w Walii rozmieszczone zostały legiony sarmackie. Kiedy zjawili się Sasi, Piktowie i Szkoci zjednoczyli się z nimi, a Walia okazała się jednym z ośrodków oporu. Teksty historyczne mówią, że pod koniec V wieku nastąpiła przerwa w naporze Sasów i miała miejsce seria zwycięstw odniesionych przez Brytów dowodzonych przez wyjątkowego wodza. On stał się pierwowzorem postaci Artura.

Tagi: film
Reklama

Dodaj nową odpowiedź

Image CAPTCHA
Sklep

polecamy

To kolejna książka z opowiadaniami Bruna Ferrero, która pomaga wejść w świat wiary...

12,20 zł

Ta książka jest biografią św. Jana Bosko: od urodzenia, przez trudne lata dojrzewania,...

29,90 zł

Janków jest całe mnóstwo, ale taki – tylko jeden. Wielu już opisywało jego życie, ale...

18,90 zł

365 krótkich opowiadań, historii i złotych myśli, które dotychczas były porozrzucane po...

38,00 zł

Biografia bł. ks. Tytusa Zemana jest świadectwem niezwykłej odwagi i bezkompromisowości....

34,90 zł

W tej książce czytelnik znajdzie 365 krótkich opowiadań. Jedna taka historia na dzień to...

39,90 zł

św. Jan Bosko

„Wspomnienia Oratorium” św. Jana Bosko są jedną z najbardziej osobistych, być może...

25,00 zł

Książka ta nie jest biografią Księdza Bosko, lecz zbiorem faktów i wyjątkowych dokumentów...

35,00 zł

Napisano kiedyś, że mówienie o życiu księdza Bosko bez wspominania jego snów, to jak...

24 zł

Ta mała antologia powstała z pragnienia docenienia jego nauczania o codziennej modlitwie...

15,90 zł

Albumowe wydanie biografii św. Jana Bosko zawierające zdjęcia archiwalne Świętego. Po...

18,90 zł

Trzy części legendarnego komiku o św. Janie Bosko tym razem w wersji kolorowej!

33,00 zł

książka

Kolejna pozycja z serii ilustrowanych książek autorstwa B. Ferrero, zawierająca małe...

13,90 zł

Antologia jest niewielkim wyborem tekstów z różnorakich publikacji, wystąpień,...

44,90 zł

Jak dobrze i mądrze budować relację z nastolatkami? Jak dojrzale rozmawiać z tymi,...

38,90 zł

365 krótkich opowiadań, historii i złotych myśli, które dotychczas były porozrzucane po...

38,00 zł

Różaniec przemienia życie, a lektura tej książki przemienia sposób myślenia o różańcu....

27,90 zł

Ta książka wprowadza najmłodszych w modlitwę jeszcze głębiej. Przybliża różne jej formy i...

24,90 zł

opowiadania dla ducha

Książeczka zawiera krótkie opowiadania dla ducha i kilka myśli - maleńkie pigułki...

13,90 zł

Z serii ilustrowanych książek zawierających małe opowieści oraz refleksje i sentencje....

13,90 zł

365 krótkich opowiadań, historii i złotych myśli, które dotychczas były porozrzucane po...

38,00 zł

Ta książeczka pragnie opowiedzieć najmłodszym o pięknie i znaczeniu Eucharystii....

12,20 zł

Bohaterowie tomiku ciągle się czegoś uczą. Czasami przypominają sobie, że mają serce,...

12,90 zł

Książka jest zbiorem opowiadań na poszczególne dni adwentu i w ten sposób przygotowuje do...

27,52 zł

przypinki

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł