J. Kamil Kochanowski

Obszar pod specjalnym nadzorem

Dodano: 15 wrzesień 2008 r.

Wielkie południowoamerykańskie metropolie to miejsca kojarzące się w znacznej mierze z ubóstwem, slumsami i przestępczością. Rio de Janeiro zostało sportretowane w dobrze znanym i wielokrotnie nagradzanym "Mieście Boga". "Zona" ukazuje losy mieszkańców Mexico City. Zaczyna się jednak nietypowo i z dala od wypracowanych schematów obrazowania...

Pierwsze ujęcia filmu opisują dzielnicę, która w gruncie rzeczy równie dobrze mogłaby przynależeć do kompleksu przedmieść któregoś z amerykańskich miast. Podobny sposób organizacji przestrzeni i zabudowy, samochody spokojnie przesuwające się po małych, nieruchliwych uliczkach. Zanim wraz z kamerą zajrzymy do środka któregoś z domów, twórcy postanowili uraczyć nas szokującym zestawieniem obrazów - spokojna sielanka, która trwa na naszych oczach od kilku minut, zostaje zderzona z kadrem ukazującym uwieńczony drutem kolczastym wysoki mur. Powoli wyłania się (sposób filmowania podobny jak w jednym z pamiętnych obrazów z "Pianisty" Polańskiego, gdzie kamera powoli wędruje ponad mur i naszym oczom ukazuje się zniszczona Warszawa) także to, co wyparte, zostawione za murem - ulice nędzy.

Zarysowana powyżej scena poprzez to, że dotyka głównej materii, wokół której obraca się tematyka filmu, jest paradygmatyczna dla całości wyreżyserowanego przez Rodrigo Plá dzieła. Niemalże przez cały czas jego trwania nie przekraczamy wyraźnej granicy między światem bogatych, żyjących na terenie tytułowego miejsca, a światem biednych, od których ci pierwsi chcieli się odizolować, zapominając niejako o ich istnieniu. Świadomość istnienia innej, skrajnie odmiennej od stworzonej przez nich quasi-utopii, przestrzeni, powraca w momencie, gdy ginie jedna z kobiet mieszkających w Zonie. Co prawda dwójkę młodocianych napastników, którzy przyszli "z zewnątrz" w celach rabunkowych, zabito, ale trzeci z nich zdołał uciec. Na skutek zaistniałych faktów mieszkańcy odizolowanego osiedla decydują się na samodzielne zorganizowanie współpracy i wymierzenie sprawiedliwości na własną rękę, bez współpracy z policją.

Częste wygrywanie kontrastów, które akcentują rozrzut w statusie majątkowym, poziomie życia czy pozycji społecznej, jest połączone z wprost proporcjonalnie odwrotną oceną postaw moralnych bohaterów. Upraszczając: bogaci są źli, biedni są dobrzy. Dlaczego są dobrzy? Bo są uciskani - nie w sensie fizycznym, ale poprzez ich swoistą eksterytorializację. Sam fakt zabicia przez młodych złodziejaszków starszej kobiety nie wydaje się być odpowiednio mocno zaakcentowanym - w chwili popełnienia twórcy rozgrzeszają i wybaczają, także poprzez konsekwentne budowanie linii fabularnej, która skupia się na obławie na niewinnego chłopca (brał udział w rabunku, ale nie zabił), dokonywanej przez żądną sprawiedliwości (zemsty?) społeczność. Z drugiej strony mamy do czynienia ze zdecydowaną krytyką nowobogackich mieszkańców Zony. Całe szczęście, że nie są portretowani z wielką przesadą i przerysowywaniem, od którego twórcy nierzadko nie mogą się powstrzymać, co skutkuje tym, że postaci z tego kręgu to burżujscy krwiopijcy. Niemniej widz z łatwością może się zorientować, po czyjej stronie, zdaniem autorów, leży wina.

Niestety, lewackie zapędy twórców stanowią balast dla całości dzieła. Bo obraz od strony warsztatowej broni się jak najbardziej. Stylistyka znacząco odbiega od tej, którą znamy chociażby z przywoływanego na początku "Miasta Boga". Zamiast efektownych jazd kamery i koloru, mamy spokojne czy nawet statyczne ujęcia, a wszystko utrzymane nierzadko w klimacie półmroku. Warte zwrócenia uwagi rozwiązanie to wykorzystanie ujęć z kamer przemysłowych (podobnie jak w rewelacyjnym "Red Road", reż. Andrea Arnold) - cały obszar Zony jest bowiem nieustannie monitorowany. System CCTV narzuca ciekawą perspektywę oglądu, a mianowicie nadaje zarejestrowanym obrazom (a więc i opowiadanej historii) wymiar szeroko pojmowanej "prawdziwości". Tym dyskretnym (ujęcia tego typu pojawiają się sporadycznie), a niewątpliwie uatrakcyjniającym całość, zabiegiem, twórcy jeszcze mocniej starają się podkreślić "słuszność" czy "prawidłowość" budowanego przez siebie wywodu ideowego. Zapomnieli chyba jednak, że w utworze nacechowanym ideologicznie nachalny dydaktyzm nigdy dziełu nie służy, a wręcz przeciwnie - niweczy starania i może go zdyskredytować w oczach niektórych widzów. Tak właśnie się stało w przypadku piszącego te słowa. Szkoda niewykorzystanej szansy na stworzenie czegoś bardziej interesującego.

Chcesz zamieścić ma Bosko.pl swoją recenzję? Napisz do nas: film@bosko.pl

Tagi: film
Reklama

Dodaj nową odpowiedź

Image CAPTCHA
Sklep

polecamy

Antologia jest niewielkim wyborem tekstów z różnorakich publikacji, wystąpień,...

44,90 zł

Dzieje św. Jana Bosko w pigułce ‒ tak można opisać tę bardzo syntetyczną biografię...

24,90 zł

"Do Canossy i z powrotem" to zbiór ciekawostek i dykteryjek zaczerpniętych z dwóch...

24,90 zł

Jak dobrze i mądrze budować relację z nastolatkami? Jak dojrzale rozmawiać z tymi,...

38,90 zł

Argumenty dla wierzących. Odpowiedzi dla poszukujących.

29,90 zł

Kalendarz kieszonkowy składa się z dwóch części: terminarza oraz modlitewnika, w którym...

9,00 zł

św. Jan Bosko

Antologia jest niewielkim wyborem tekstów z różnorakich publikacji, wystąpień,...

44,90 zł

Albumowe wydanie biografii św. Jana Bosko zawierające zdjęcia archiwalne Świętego. Po...

18,90 zł

Z typowej, niektórzy powiedzą banalnej, biografii Świętego Lodovico Gasparini (reżyseria...

4,99 zł

„Wspomnienia Oratorium” św. Jana Bosko są jedną z najbardziej osobistych, być może...

25,00 zł

Napisano kiedyś, że mówienie o życiu księdza Bosko bez wspominania jego snów, to jak...

24 zł

Ta mała antologia powstała z pragnienia docenienia jego nauczania o codziennej modlitwie...

15,90 zł

książka

Książeczka zawiera krótkie opowiadania dla ducha i kilka myśli - maleńkie pigułki...

13,90 zł

To kolejna książka z opowiadaniami Bruna Ferrero, która pomaga wejść w świat wiary...

12,20 zł

W książce "Bohaterska Piątka", którą ponownie oddajemy w ręce czytelników, ks. Leon...

19,90 zł

W tej książce czytelnik znajdzie 365 krótkich opowiadań. Jedna taka historia na dzień to...

39,90 zł

"Do Canossy i z powrotem" to zbiór ciekawostek i dykteryjek zaczerpniętych z dwóch...

24,90 zł

„Wspomnienia Oratorium” św. Jana Bosko są jedną z najbardziej osobistych, być może...

25,00 zł

opowiadania dla ducha

Kolejna pozycja z serii ilustrowanych książek autorstwa B. Ferrero, zawierająca małe...

13,90 zł

Ze śmiercią spotykamy się wszyscy i wszyscy ją przeżywamy, jednym razem łatwiej, innym...

10,90 zł

Z serii ilustrowanych książek zawierających małe opowieści oraz refleksje i sentencje....

13,90 zł

365 krótkich opowiadań, historii i złotych myśli, które dotychczas były porozrzucane po...

38,00 zł

Książka z opowiadaniami świątecznymi powstała, aby towarzyszyć nam w najmilszym i...

24,90 zł

Książeczka zawiera krótkie opowiadania dla ducha i kilka myśli - maleńkie pigułki...

13,90 zł

przypinki

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł