nr 35/2005

Pielgrzym i spacerowicz

Dodano: 31 styczeń 2004 r.

Grzech niszczy nie tylko pojedynczego człowieka, lecz także społeczeństwo czy naród - podkreśla ojciec Dariusz Kowalczyk, teolog dogmatyczny, w rozmowie z Małgorzatą Terlikowską.

Ozon: Czy dziś ludzie grzeszą więcej niż kiedyś?

O. Dariusz Kowalczyk: Nie. Któż byłby w stanie porównać pod względem grzeszenia wiek XVI z XVIII czy XXI? Żyjemy - przynajmniej w tej części Europy - od dłuższego czasu w pokoju, nie mordujemy się nawzajem. Co prawda niedaleko, na Bałkanach, w pewnym sensie nadal trwa wojna, ale u nas nie. I wydaje mi się, że ten początek wieku XXI nie jest gorszy niż wiek XX ze swoimi zbrodniczymi, grzesznymi totalitaryzmami. Można mówić raczej o zmianach w świadomości grzechu.Choć prawdą jest, że zarówno dobro, jak i zło ma dziś większe możliwości oddziaływania.

Czy współczesny człowiek ma świadomość swojej grzeszności?

- Współczesny człowiek z tej bogatszej części świata, którego charakteryzuje konsumpcjonizm, niejednokrotnie bagatelizuje rzeczywistość grzechu. W swojej niewiedzy, w swoim cynizmie, sprowadza już samo słowo "grzech" do jakiejś śmiesznostki, do słabostek natury seksualnej. Grzech to jest coś przyjemnego, coś fajnego, co - nie wiedzieć czemu - przez Kościół jest zabronione. To jest groźne, ponieważ grzech nie jest taką śmiesznostką, błahostką. Grzech jest rzeczywistością, która wcześniej czy później sprowadza śmierć w sensie bardzo konkretnym.

Czy zawsze w historii Kościoła problem grzechu był tak bagatelizowany?

- Od wieków mamy napięcie między dwoma skrajnościami. Z jednej strony mieliśmy - i dziś też mamy - nadużywanie prawdy o grzechu. Odbiciem w drugą stronę jest orędzie bezgrzeszności. Zasadza się ono na dwóch przekonaniach. Z jednej strony mówi się, że człowiek jest wolny i nic nie powinno go ograniczać - wszelkie nakazy i zakazy są jedynie wynikiem umowy społecznej, zatem nie ma co mówić o grzechu, bo człowiek kształtuje sam siebie i robi to, co sam uważa za stosowne i nie musi się przed żadnym Bogiem tłumaczyć. Ważniejsza jest jego wolność i jego osobisty wybór. Z drugiej strony usprawiedliwia się człowieka, ukazuje się go jako spętanego różnego rodzaju mechanizmami psychologicznymi i socjologicznymi. Grzech nie istnieje, bo nie ma żadnej odpowiedzialności. U Kołakowskiego czytałem taką historię. Redaktor przepytywał seryjnego mordercę. Podsuwał mu myśl, że dopuścił się takich strasznych czynów, bo miał trudne dzieciństwo i był na wojnie w Wietnamie. I w pewnym momencie ten morderca mówi: - Słuchaj, bracie, ja zrobiłem to, co zrobiłem, ale wcale nie musiałem tego robić, byłem wolny. I Kołakowski konkluduje: jeśli są tacy ludzie na świecie, to znaczy, że można mówić o wolności.

Czy dostrzega ojciec grzechy charakterystyczne dla naszych czasów?

- Rzeczywistość grzechu jest dość banalna i od wieków się powtarza w różnych nowych wcieleniach. Dawniej grzech postrzegano głównie w relacji: ja - Bóg. Grzesznik czuł się winny wobec Boga. I być może ta wertykalna perspektywa grzechu: ja - transcendentny Bóg przysłaniała w pewnych momentach horyzontalną perspektywę grzechu, czyli: ja - bliźni. I dziś, mam takie wrażenie, to, co dobre w rozumieniu grzechu, to to, że coraz bardziej dostrzegamy ten horyzontalny, społeczny wymiar grzechu.

Zastanawiając się nad tymi zmianami, można się odwołać do takich dwóch kategorii - pielgrzyma i spacerowicza. Dawniej człowiek rozumiał siebie jako pielgrzyma, który ma jakiś cel. Wszystko, co go od tego celu odwraca, jest grzechem. Dzisiaj mamy coraz częściej do czynienia z człowiekiem, do którego odnosi się kategoria spacerowicza. On nie dąży do czegoś ostatecznego. Dla niego ważne jest poczucie, że tu i teraz jest mu dobrze.

Kiedy powinniśmy iść do spowiedzi?

- Spowiedź jest konieczna wtedy, gdy popełniliśmy grzech śmiertelny, czyli taki, który sprawił, że nasza relacja z Bogiem została zerwana. Potrzebna jest wtedy modlitwa Kościoła, potrzebny jest sakrament pokuty.

Kiedy popełniamy grzech śmiertelny? Tego nie da się skatalogować. Kwestia grzechu nie jest zupełnie obiektywna, bo skoro w rozumienie grzechu wchodzi dobrowolność i świadomość, to wchodzimy w subiektywne obszary pojmowania grzechu.

Grzechy lekkie, powszednie, w ich przypadku spowiedź nie jest potrzebna. Te grzechy - jak poucza nas Ewangelia - można zgładzić na wiele różnych sposobów, podejmując post, modlitwę, jałmużnę. Jeśli wypowiadamy słowa: "Spowiadam się Bogu Wszechmogącemu...", to nasze grzechy lekkie są gładzone. Komunia święta także gładzi grzechypowszednie, pomaga na co dzień się z nimi zmagać.

Reklama

Dodaj nową odpowiedź

Image CAPTCHA
Sklep

polecamy

Bohaterowie tomiku ciągle się czegoś uczą. Czasami przypominają sobie, że mają serce,...

12,90 zł

Ta książka jest biografią św. Jana Bosko: od urodzenia, przez trudne lata dojrzewania,...

29,90 zł

"Do Canossy i z powrotem" to zbiór ciekawostek i dykteryjek zaczerpniętych z dwóch...

24,90 zł

To kolejna książka z opowiadaniami Bruna Ferrero, która pomaga wejść w świat wiary...

12,20 zł

Argumenty dla wierzących. Odpowiedzi dla poszukujących.

29,90 zł

Trzy części legendarnego komiku o św. Janie Bosko tym razem w wersji kolorowej!

33,00 zł

św. Jan Bosko

Kalendarz kieszonkowy składa się z dwóch części: terminarza oraz modlitewnika, w którym...

9,00 zł

Z typowej, niektórzy powiedzą banalnej, biografii Świętego Lodovico Gasparini (reżyseria...

4,99 zł

Napisano kiedyś, że mówienie o życiu księdza Bosko bez wspominania jego snów, to jak...

24 zł

Ksiądz Bosko na polecenie papieża Piusa IX, spisał dzieje pierwszych 40 lat swego życia....

11,88 zł

Ta mała antologia powstała z pragnienia docenienia jego nauczania o codziennej modlitwie...

15,90 zł

Antologia jest niewielkim wyborem tekstów z różnorakich publikacji, wystąpień,...

44,90 zł

książka

Kolorowanka o Eucharystii, która wyjaśnia Mszę Świętą, odwołując się do codziennego życia...

9,90 zł

Jak dobrze i mądrze budować relację z nastolatkami? Jak dojrzale rozmawiać z tymi,...

38,90 zł

Zbiór 133 ćwiczeń teatralnych, które w wielu sytuacjach mogą służyć także jako ćwiczenia...

10,90 zł

Tytuł tomiku uświadamia, że tym, co naprawdę mamy i czego nigdy nie zostaniemy pozbawieni...

15,90 zł

Argumenty dla wierzących. Odpowiedzi dla poszukujących.

29,90 zł

Ta książka wprowadza najmłodszych w modlitwę jeszcze głębiej. Przybliża różne jej formy i...

24,90 zł

opowiadania dla ducha

Ze śmiercią spotykamy się wszyscy i wszyscy ją przeżywamy, jednym razem łatwiej, innym...

10,90 zł

Ta książka wprowadza najmłodszych w modlitwę jeszcze głębiej. Przybliża różne jej formy i...

24,90 zł

W tej książce czytelnik znajdzie 365 krótkich opowiadań. Jedna taka historia na dzień to...

39,90 zł

Z serii ilustrowanych książek zawierających małe opowieści oraz refleksje i sentencje....

13,90 zł

"Życie według jutrzenki" jest już szesnastym tomikiem z serii „Krótkie opowiadania dla...

12,90 zł

Kolejna pozycja z serii ilustrowanych książek autorstwa B. Ferrero, zawierająca małe...

13,90 zł

przypinki

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł