nr 20/2008

Świętych ćwiartowanie

Dodano: 4 listopad 2008 r.

O kulcie relikwii, polskim "prawie" do Jana Pawła II i o protezie brata Alberta z ks. prof. Grzegorzem Rysiem rozmawia Jacek Dziedzina

Ks. prof. dr hab. Grzegorz Ryś, historyk Kościoła, rektor Wyższego Seminarium Duchownego w Krakowie, b. dyrektor Archiwum Krakowskiej Kapituły Katedralnej na Wawelu, autor książek (m.in. "Celibat", "Inkwizycja"), publicysta, pracował w komisji historycznej w czasie procesu beatyfikacyjnego JPII

Jacek Dziedzina: Plan poćwiartowania ciała Jana Pawła II jest już gotowy: jedni chcą serce, drudzy rękę, inni palec... Dla pierwszych chrześcijan takie zachowanie byłoby co najmniej dziwne.

Ks. Grzegorz Ryś: - U pierwszych chrześcijan takie zachowanie nie byłoby możliwe przede wszystkim z powodów kulturowych - to byli obywatele rzymscy. Rzymianie mieli absolutny szacunek dla ciała zmarłego. Po drugie nie grzebali zmarłych w obrębie miasta. Są sławne wyjątki dwóch cesarzy Trajana i Marka Aureliusza, którzy uzyskali pochówek w Rzymie, ale na wysokich kolumnach. Więc niby w mieście, ale tak naprawdę poza nim. Wszystkie cmentarze powstawały poza miastem. Właśnie dlatego na przykład pierwsze kościoły chrześcijańskie, które powstawały na grobach męczenników, budowano poza miastem. Bazylika św. Piotra, św. Pawła są przecież za murami Rzymu. Pierwsze pokolenia chrześcijan na pewno nie zgłaszałyby takich postulatów odnośnie do ciała świętego, co nie oznacza, że nie znały kultu relikwii. Tylko te relikwie miały zupełnie inny charakter. Najczęściej były to fragmenty materiału, którym pocierano trumnę świętego, tzw. brandea.

Co takiego stało się, że ten stosunek do ciała został przełamany i dokonano pierwszej chrześcijańskiej ekshumacji?

- Po pierwsze Wschód był mniej wrażliwy na traktowanie ciała z tak dużym szacunkiem, po drugie Zachód przestał być rzymski. W wyniku wędrówki ludów, kiedy Europa stała się barbarzyńska, wiele zahamowań kultury rzymskiej zostało usuniętych. Chociaż jest sławny przykład Grzegorza Wielkiego, który nie godził się na dzielenie ciał świętych w Rzymie, a żył już w barbarzyńskiej Europie. Dla niego takie praktyki były nie do pomyślenia.

Chrześcijanie zaczęli chcieć być bliżej świętych kości. Także zmarłych chowano w pobliżu grobów męczenników. Z czego to wynikało?

- Po ustaniu prześladowań zaczęto stawiać większe budowle sakralne w obrębie miast. Wtedy pojawił się problem, dlatego że w ciągu pierwszych wieków wytworzył się zwyczaj budowy ołtarza nad grobem męczennika. Stąd wzięła się tradycja, że w ołtarzu były relikwie męczennika. Dlatego kiedy zaczęto stawiać już kościoły w miastach, próbowano też zachować tę tradycję. W niej się kryje bardzo ładna teologia eucharystyczna. Święci Ambroży i Augustyn pokazują męczennika jako kogoś, kto w sposób wzorowy przeżywa Eucharystię: ze stołu eucharystycznego przyjmuje Ciało i Krew Chrystusa i sam oddaje Chrystusowi swoje ciało i krew. Dlatego męczennik jest wzorem przeżywania Eucharystii. Później doszedł jeszcze wątek, który groził przesunięciem akcentów. Męczennik przez fakt oddania życia jest też podobny do Chrystusa i już we wczesnym średniowieczu pojawia się zwyczaj, że w ołtarzu umieszczano relikwie męczennika, razem z konsekrowanymi hostiami. Te hostie stały się czymś w rodzaju relikwii po Chrystusie-męczenniku, a obok nich były relikwie męczennika. I łatwo sobie wyobrazić, że mogło to prowadzić do przechodzenia znaczeń: skoro Chrystus jest rzeczywiście obecny pod postacią chleba, to i te relikwie męczenników nabierają takiego charakteru, że święty jest obecny w tym znaku.

Reklama

Dodaj nową odpowiedź

Image CAPTCHA
Sklep

polecamy

Dzieje św. Jana Bosko w pigułce ‒ tak można opisać tę bardzo syntetyczną biografię...

24,90 zł

Jak dobrze i mądrze budować relację z nastolatkami? Jak dojrzale rozmawiać z tymi,...

38,90 zł

Książeczka ta zawiera małe historyjki i kilka myśli, maleńkich pigułek mądrości duchowej...

13,90 zł

Trzy części legendarnego komiku o św. Janie Bosko tym razem w wersji kolorowej!

33,00 zł

Ta książka jest biografią św. Jana Bosko: od urodzenia, przez trudne lata dojrzewania,...

29,90 zł

Argumenty dla wierzących. Odpowiedzi dla poszukujących.

29,90 zł

św. Jan Bosko

Trzy części legendarnego komiku o św. Janie Bosko tym razem w wersji kolorowej!

33,00 zł

„Wspomnienia Oratorium” św. Jana Bosko są jedną z najbardziej osobistych, być może...

25,00 zł

Napisano kiedyś, że mówienie o życiu księdza Bosko bez wspominania jego snów, to jak...

24 zł

Ta mała antologia powstała z pragnienia docenienia jego nauczania o codziennej modlitwie...

15,90 zł

Ta książka jest biografią św. Jana Bosko: od urodzenia, przez trudne lata dojrzewania,...

29,90 zł

Ksiądz Bosko na polecenie papieża Piusa IX, spisał dzieje pierwszych 40 lat swego życia....

11,88 zł

książka

Ta książka jest biografią św. Jana Bosko: od urodzenia, przez trudne lata dojrzewania,...

29,90 zł

Kolorowanka o Eucharystii, która wyjaśnia Mszę Świętą, odwołując się do codziennego życia...

9,90 zł

Tytuł tomiku uświadamia, że tym, co naprawdę mamy i czego nigdy nie zostaniemy pozbawieni...

15,90 zł

"Życie według jutrzenki" jest już szesnastym tomikiem z serii „Krótkie opowiadania dla...

12,90 zł

Ta mała antologia powstała z pragnienia docenienia jego nauczania o codziennej modlitwie...

15,90 zł

Ta książka spokojnie idzie pod prąd, sugerując proste i dostępne dla wszystkich sposoby...

18,00 zł

opowiadania dla ducha

Ta książka spokojnie idzie pod prąd, sugerując proste i dostępne dla wszystkich sposoby...

18,00 zł

Bohaterowie tomiku ciągle się czegoś uczą. Czasami przypominają sobie, że mają serce,...

12,90 zł

Z serii ilustrowanych książek zawierających małe opowieści oraz refleksje i sentencje....

13,90 zł

Ta książka wprowadza najmłodszych w modlitwę jeszcze głębiej. Przybliża różne jej formy i...

24,90 zł

Kolejna pozycja z serii ilustrowanych książek autorstwa B. Ferrero, zawierająca małe...

13,90 zł

Bruno Ferrero próbuje dowieść, że chrześcijaństwo jest najprostszą droga do prawdy, a...

18,00 zł

przypinki

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł