nr 16/2009
Anna Michalska

Super, ekstra, hiper, bomba!

Dodano: 13 maj 2009 r.

Superbohater, superprodukcja, superdieta, superczuły superchłopak, super-Europejczyk... Prawdą jest, że we współczesnym języku polskim cząstka super- pojawia się aż za często. Ale nie tylko ona.

Wszechwładne mini-

Pojawienie się w polszczyźnie obcych cząstek typu: a-, anty-, eks-, ekstra-, hiper-, mini-, ultra- czy wspomniane powyżej super- (zapożyczonych przede wszystkim z łaciny i greki) wzbogaciło w dużej mierze nasz język, jednakże stosując je nagminnie w mowie i piśmie, zapominamy tym samym o naszych rodzimych określeniach, w które doprawdy nasz język obfituje. I tak zamiast przymiotników: krótki, mały, nieduży, niewielki, niepozorny mamy jedną cząstkę: mini-. Wszechwładne mini- zdominowało wszystkie dziedziny naszego życia. Niewielka krzyżówka zamieszczona w czasopiśmie opatrzona jest cząstką mini- (minikrzyżówka), mały lokal gastronomiczny to minibar, na półkach księgarskich leżą minisłowniki do nauki języków obcych, tudzież minirozmówki, a premier organizuje minikonferencję. Popularna jest również cząstka mega-. I tak słyszymy np. o megaclubach, megapromocjach, megasamach (już rzadziej), megaloteriach.

Wszystko jest super i ekstra!

Pozytywne określenia chłopaka/mężczyzny typu: miły, ujmujący, szarmancki, przystojny kwituje cząstka super- (superchłopak, supermężczyzna, superfacet). Podobnie rzecz się ma z ładną, śliczną, uroczą, dziewczyną/kobietą. Słyszy się: superbabka, superkobieta, superfacetka. Mamy też supernowoczesne supermocarstwa, superautomaty czy osławionego już Supermana. Nieco z użycia natomiast wyszło słowo supersam. Dzisiaj są to markety. W reklamach pojawia się też często cząstka ekstra-. Promocja np. obejmuje ekstranowoczesną ekstratelewizję, ekstralodówkę, ekstraelektroluks. Robiąc zakupy w sklepie spożywczym (nie markecie), zauważyłam kiedyś ogłoszenie takiej oto treści: "Ekstrapilnie sprzedam wózek dziecięcy, niezniszczony. Ekstracena!...".

Nie zapominajmy o synonimach!

Współcześnie nie wyobrażamy już sobie świata bez promieniowania ultrafioletowego, ultrafiltru, fali ultradźwiękowych czy ultrasonografii. Mamy też jednak ultraradykalne środki, sposoby (skrajnie radykalne), ultranowoczesną aparaturę elektronową czy ultranowoczesną muzykę.

Inną modną dzisiaj cząstką jest również hiper-, oznaczającą nadwyżkę, nadmiar czegoś. I tak mamy m.in.: hiperkrytycyzm, hiperprodukcję, hiperdźwiękowe samoloty, hiperinflację, hiperłącze.

Prawdą jest, że trudno nam sobie wyobrazić nasze porozumiewanie się bez niektórych powyżej przytoczonych przykładów słów, jednak warto pamiętać, że stopień zróżnicowania używanych form jest miarą naszej sprawności językowej i miarą bogactwa stylistycznego naszego ojczystego języka. A polszczyzna bogata jest w synonimy!

Tagi: podwórko
Reklama

Dodaj nową odpowiedź

Image CAPTCHA
Sklep

polecamy

Jak dobrze i mądrze budować relację z nastolatkami? Jak dojrzale rozmawiać z tymi,...

38,90 zł

Argumenty dla wierzących. Odpowiedzi dla poszukujących.

29,90 zł

Ta książka jest biografią św. Jana Bosko: od urodzenia, przez trudne lata dojrzewania,...

29,90 zł

Książeczka ta zawiera małe historyjki i kilka myśli, maleńkich pigułek mądrości duchowej...

13,90 zł

Dzieje św. Jana Bosko w pigułce ‒ tak można opisać tę bardzo syntetyczną biografię...

24,90 zł

Trzy części legendarnego komiku o św. Janie Bosko tym razem w wersji kolorowej!

33,00 zł

św. Jan Bosko

Ksiądz Bosko na polecenie papieża Piusa IX, spisał dzieje pierwszych 40 lat swego życia....

11,88 zł

Antologia jest niewielkim wyborem tekstów z różnorakich publikacji, wystąpień,...

44,90 zł

Książka ta nie jest biografią Księdza Bosko, lecz zbiorem faktów i wyjątkowych dokumentów...

35,00 zł

Trzy części legendarnego komiku o św. Janie Bosko tym razem w wersji kolorowej!

33,00 zł

Z typowej, niektórzy powiedzą banalnej, biografii Świętego Lodovico Gasparini (reżyseria...

4,99 zł

Ta mała antologia powstała z pragnienia docenienia jego nauczania o codziennej modlitwie...

15,90 zł

książka

Z serii ilustrowanych książek zawierających małe opowieści oraz refleksje i sentencje....

13,90 zł

"Życie według jutrzenki" jest już szesnastym tomikiem z serii „Krótkie opowiadania dla...

12,90 zł

W tej książce czytelnik znajdzie 365 krótkich opowiadań. Jedna taka historia na dzień to...

39,90 zł

Jak dobrze i mądrze budować relację z nastolatkami? Jak dojrzale rozmawiać z tymi,...

38,90 zł

Opowiadania Bruno Ferrero w sposób obrazowy i czuły ukazują różne sytuacje, a ich...

13,90 zł

„Wspomnienia Oratorium” św. Jana Bosko są jedną z najbardziej osobistych, być może...

25,00 zł

opowiadania dla ducha

Bruno Ferrero próbuje dowieść, że chrześcijaństwo jest najprostszą droga do prawdy, a...

18,00 zł

"Życie według jutrzenki" jest już szesnastym tomikiem z serii „Krótkie opowiadania dla...

12,90 zł

Opowiadania Bruno Ferrero w sposób obrazowy i czuły ukazują różne sytuacje, a ich...

13,90 zł

Tytuł tomiku uświadamia, że tym, co naprawdę mamy i czego nigdy nie zostaniemy pozbawieni...

15,90 zł

Książeczka zawiera krótkie opowiadania dla ducha i kilka myśli - maleńkie pigułki...

13,90 zł

Ta książeczka pragnie opowiedzieć najmłodszym o pięknie i znaczeniu Eucharystii....

12,20 zł

przypinki

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł

Przypinka o średnicy 37 mm na każdą okazję.

3 zł